تفاهمنامه توسعه فازهای 22 تا 24 پارس جنوبی با سرمایه گذاری ترکیه شب گذشته بین وزارت نفت ایران و وزارت انرژی ترکیه امضا شد. بر اساس این قرارداد، 50 درصد گاز تولیدی این سه فاز به ترکیه فروخته خواهد شد. در این تفاهمنامه همچنین مقرر شد اجازه ترانزیت گاز ترکمنستان از ایران به ترکیه و انتقال گاز ایران به اروپا از سرزمین ترکیه به میزان 35 میلیارد متر مکعب در سال انجام شود. در همین حال، ایجاد یک خط انتقال گاز از عسلویه تا مرز ترکیه به طول حدود 1850 کیلومتر اجرایی خواهد شد. بر اساس این گزارش، این تفاهمنامه باید با مذاکرات منظم طی یک سال به قرارداد تبدیل شود و مجموعه آن به عنوان یک بسته تفاهم به هم مرتبط است . ترکیه و ایران سال گذشته توافقنامه ای اولیه در خصوص تولید و صادرات مشترک گاز امضا کردند که بر اساس آن گاز ایران از طریق ترکیه به اروپا صادر خواهد شد و ترکیه از حوزه گازی پارس جنوبی 20 میلیون و چهارصد هزار متر مکعب گاز طبیعی تولید خواهد کرد.
در این بین اظهارات نوذری وزیر انرژی ایران قابل تامل است ، وی در مصاحبه ای به تاثیر پذیری معاملات بین المللی از توافق سه جانبهء ایران – قطر و روسیه اشاره کرده است . بدین ترتیب این ظن که ایران نسبت به توافق پشت پردهء اروپا و ایالات متحده با توافق گازی ایران و ترکیه آگاهی دارد بیشتر می شود . در واقع در حالی که خط لولهء ناباکو در پی بی اعتمادی اروپا به گاز روسیه است می توان این سناریو را مطرح کرد که چه بسا با مطرح شدن توافق سه جانبه قطب های گازی جهان ، حالا بر خلاف سابق اتحادیه اروپا و آمریکا با دیدهء واقعگرایانه تر به شراکت ایران در طرح ناباکو نگاه می کنند. اما با چنین فرضی واکنش روسیه چه خواهد بود؟

     * Nabucco Pipeline

     * Iran-Turkey pipeline

     * Iran-Turkey to expand cooperation in gas field

     * No restriction for expansion of Iran-Turkey ties: president

     * Iran, Turkey sign gas accord

     * Iran, Turkey sign energy cooperation deal, agree to develop Iran's gas fields

     * Iran, Turkey sign preliminary gas deal

     * Iran, Turkey seek stronger energy cooperation

     * Turkmen Weekly: Iran, Turkey getting closer

     * Iran-Turkey trade significant increase

دور دوم مذاکرات ایران، قطر و روسیه به منظور توسعه همکاری های سه جانبه، چهارشنبه هفته گذشته در دوحه پایتخت قطر برگزار شد. با صرف نظر از بازتابهای سیاسی گسترده توافق سه قطب گازی جهان دربارهء تشکیل مجمع کشورهای صادرکنندهء گاز ، این سازمان نوپا از لحاظ فرصتها و چالشهای پیشرو برای کشورهای موسس بطور جمعی و فردی قابل تحلیل و بررسی است. در واقع اگر چه استفاده از پتانسیل های بالقوهء مشترک در جهت کنترل قیمت انرژی در جهان ، توسعه میادین و پروژه های گازی در منطقه و جهان جزء فرصتهای این سازمان خواهد بود اما با وجود عوامل ژئوپلتیکی و ژئواکونومیکی مختلف هر یک از کشورهای موسس ، نباید ملاحظات فردی آنها را دور از نظر داشت.

یک مقام روسیه: مسکو پیشنهادات هسته ای و موشکی واشنگتن را بررسی می کند

گفتنی است که در پی واکنش پوتین در کنفرانس امنیتی مونیخ و واکنش های تند روسیه بعد از آن آمریکا پیشنهادهایی را درباره یک پیمان جایگزین برای پیمان کاهش سلاحهای استراتژیک و راههای از بین بردن نگرانیهای روسیه درباره استقرار سپر موشکی آمریکا در شرق اروپا برای مسکو فرستاده است. و حالا روسیه در حال بررسی این پیشنهادات است. در حالی که لازم به ذکر است استارت یک که این روزها اظهار نظرهای زیادی از سوی مقام های دو کشور روسیه و آمریکا درباره آن صورت می گیرد، یک بخش جدایی ناپذیر روابط اتمی دو کشور می باشد که مدت اعتبار آن در دسامبر سال 2009 به پایان خواهد رسید.این پیمان در سال 1991 و با هدف کاهش 80 درصدی تسلیحات هسته ای واشنگتن و مسکو به امضا رسید که بر اساس آن روسیه و آمریکا نمی توانند بیش از 6 هزار کلاهک هسته ای در اختیار داشته باشند. 

سفر معمر قذافی ، رهبر لیبی به روسیه و عقد قراردادهای جدید در حوزه های تسلیحاتی ، انرژی و هسته ای میان دو کشور از چند زاویه قابل تحلیل است. از سوئی به نظر می رسد در دیپلماسی چرخشی غربی- شرقی قذافی ، انگیزه های طرابلس از نزدیکی به مسکو علاوه بر افزایش مناسبات اقتصادی دو کشور ، افزایش ضریب امنیت لیبی در مقابل تهدیدات غرب و بویژه آمریکا باشد. از سوی دیگر به نظر می رسد روسیه نیز با عقد قراردادهای تسلیحاتی جدید و کسب بازار هسته ای لیبی می کوشد از رقبای اروپائی همچون فرانسه پیشی بگیرد و در عین حال موقعیت کمانی های نفت و گاز روسی در حوزهء انرژی لیبی را تثبیت کند. و بدین ترتیب بر اهمیت نقش خود در مسائل سیاسی بیافزاید.

• Libya: We signed nuke deal with Russia
• Libya leader to discuss hosting Russian base
• Russia cancels Libya's $4.5 bln debt in exchange for contracts-3

سرانجام با پایان انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا و پیروزی دموکراتها در این انتخابات نام اوباما به عنوان اولین رئیس جمهور رنگین پوست این کشور در تاریخ آمریکا ثبت شد.

باراک حسین اوباما در چهارم اوت 1961 در ایالت هاوایی آمریکا متولد شد. پدرش یک مسلمان کنیائی بود و مادرش یک مسیحی آمریکایی سفید پوست از اهالی ویچیتا از ایالت کانزاس. وقتی دوساله بود پدرش آنها را ترک کرد و وی به همراه مادر به اندونزی عزیمت کرد. پس از بازگشت از اندونزی و اتمام تحصیلات مقدماتی در سال 1983 لیسانس علوم سیاسی خود را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرد. سپس با اخذ مدرک دکتری حقوق از هاروارد به عنوان هیات علمی دانشگاه شیکاگو استخدام شد.

به رغم توافق 5 ماده ای نشست سه جانبه رهبران روسیه ، ارمنستان و جمهوری آذربایجان در خصوص حل مناقشهء قره باغ ، همچنان تحلیلگران با بدبینی به فرجام مذاکرات صلح قره باغ می نگرند. به باور ناظران بین المللی تداوم مناقشه علاوه بر دخالت عوامل خارجی به تضاد منافع بازیگران این درگیری بر می گردد. تاکید باکو بر حفظ قره باغ در چارچوب تمامیت ارضی این کشور و حمایت ارمنستان از استقلال این منطقه از عواملی است که بحران قره باغ را حل ناشده گذاشته است. روسیه نیز نگران افزایش دخالت های آمریکا در این منطقه است و تلاش می کند ابتکار عمل را در حل این مناقشه بدست بگیرد. این در حالیست که رویکرد تناقض آمیز ایالات متحده در حمایت دوره ای از طرفین مناقشه از دیگر عواملی است که در مقطع کنونی آذربایجان و ارمنستان را با میانجی گری روسیه به حضور بر سر میزه مذاکره با یکدیگر تشویق کرده است.

• Nagorno-Karabakh agreement signed
• Medvedev raises hopes on Nagorno-Karabakh
• Russia to host Nagorno-Karabakh peace talks
• Armenia, Azerbaijan to intensify Karabakh talks
• .

1. هر چه تعداد کانالهای ارتباطی بیشتر می شود ، دولتها نقش نسبتا انحصاری خود را در روابط بین الملل از دست می دهند.
2. هر چه تعداد کانالهای ارتباطی بیشتر باشد ، دولتها بیشتر آزادی عمل خود را از دست خواهند داد.
3. کانالهای متعدد ارتباط میان جوامع ، تمایز سنتی میان سیاست داخلی و بین المللی را کمرنگ می کنند.از نظر روز کرانس و اشتاین و همچنین مورس نوسازی و تغییرات سیاسی درون جوامع نیز در کمرنگ شدن مرز سیاست داخلی و خارجی موثر بوده اند.
4. اگر کانالهای متعددی میان جوامع وجود داشته باشد از میزان خشونت در روابط جوامع کاسته می شود ، چون گسستن روابط برای همهء طرفها پر هزینه می شود و این عاملی برای همکاری بین المللی است.
5. اگر سلسله مراتب روشنی در موضوعات دستور کار بین المللی وجود نداشته باشد ، ترتیب موضوعات بر اساس مسائل بین المللی و داخلی ناشی از رشد اقتصادی و وابستگی متقابل  و حساسیت تعیین می شود.

از اواخر دههء 1960 و در دههء 1970 در ویژگیهای اصلی نظام بین المللی تغییراتی ایجاد شد که شاخصهء آن عبارت از پیچیدگی و روابط متعدد و متداخل در کشاکش همکاری بود.در این زمان اتحادهای واقع در جنگ سرد بر اثر تنش زادیی کمرنگ شده و مسائل جدیدی مخصوصا مسائل اقتصادی ، سیاسی شده بودند. از این رو ادوارد مورس در باب وابستگی متقابل ، جوزف نای و رابرت کیون در کتاب قدرت و وابستگی متقابل و ریچارد کوپر در مقالاتش در باب وابستگی متقابل اقتصادی در جهت ارائهء نظریه نوینی در باب مسائل بین المللی برآمدند. آنها تلاش کردند که بتوانند آسیب پذیری دولتها و جوامع دنیا را در برابر حوادث و جریاناتی که در قلمرو دیگر کشورها رخ می دهند و تاثیر آن بر روابط بین الملل را نشان دهند.

 نظریه وابستگی متقابل ریشه در طرز تفکر انتر ناسیونالیستی دارد وریشه فکری متاخر این نظریه را می توان در مطالعات مربوط به همگرایی منطقه ای یافت.نظریه پردازان وابستگی متقابل بسیاری از نگرشهای مربوط به نظریه همگرایی منطقه ای را به طیفی از مسائلی که به وابستگی متقابل اقتصادی بین الملل مربوط می شود- و در دهه 1970 مطرح شد - گسترش دادند.این نظریه جزء نظراتی است که در راستای پیوند دو سطح تحلیل خرد و کلان مطرح شده است. مفاهیم بنیادین وابستگی متقابل را می توان شامل وابستگی متقابل ،قدرت حساسیت ، آسیب پذیری، هزینه ، تقارن و عدم تقارن دانست که جا دارد حدود و ثغور مفهومی شان بر اساس نوشته های نظریه پردازان وابستگی متقابل تشریح شود

فراملی گرایی یا Transnationalism یکی دیگر از تقریرات لیبرال از روابط متحول بین المللی است که در ورای روابط بین دولتها و میان کنشگرانی غیر از دولتها تاکید دارد. گرچه عملکرد روابط بین الملل با لیبرالیسم چندان خوش برخوردانه و مهربانانه نبوده است. به نظر استنلی هافمن دلیل این برخورد در این است که " جوهر لیبرالیسم خویشتن داری ـ میانه روی ـ مصالحه و صلح است " در حالیکه " جوهر سیاست بین الملل کاملاْ عکس است : در بهترین حالت صلح ناپایدار و یا وضعیت جنگ حاکم است."

در کتاب مشترک رابرت کیون و جوزف نای با عنوان روابط فراملی و سیاست جهانی بر اهمیت کنشگران غیر دولتی مانند شرکتهای چند ملیتی و روابط میان آنها در سطح فراملی ـ نقش گروه های انقلابی ـ اهمیت روابط اقتصادی در تعاملات جهانی و تحول جهان تاکید می کنند که با توجه به مفروضهء اصلی روابط بین الملل که بر کنشگری اصلی دولتها تاکید دارد چالش زا است. استدلال کیون و نای این است که درست است که دولتها همچنان حاکمیت حقوقی خود را حفظ می کنند اما خودمختاری خود را از دست می دهند. و کنشگران مختلف با اشکال مختلف در ارتباط با یکدیگر و دولتها قرار می گیرند. کیون و نای به روابط فراملی یعنی تماسها ـ ائتلافها و مبادلات در ورای مرزهای دولتها که ارکان سیاستگذاری خارجی اصلی حکومتها کنترلی بر آنها ندارند ـ توجه دارند. در تعریف کیون و نای شرکتها ـ دبیرخانه های اتحادیه های کارگری بین المللی ـ سازمانهای مذهبی جهانی و بنیادهای بزرگ جملگی فراملی محسوب می شوند.

با توجه به اینکه حکومتهای لیبرال دموکراتیک طی 200 سال گذشته با هم نجنگیده اند این انگاره که دموکراسیها با هم نمی جنگند تقویت شده است. معمولا در این مورد که چرا دموکراسی ها با هم نمی جنگند دو تبیین ارائه می شود :

1. تبیین هنجاری یا فرهنگی که تاکید می کند فرهنگ سیاسی دموکراتیک مبتنی بر چانه زنی ، مذاکره و سازش در سیاست داخلی را دموکراسی ها به روابط خارجی خود ، خصوصا با کشورهایی که با آنها هنجارهای سیاسی مشابه دارند ، بسط می دهند.
2. سرچشمه صلح دموکراتیک را باید در ساختارهای دموکراتیک جستجو کرد. به این معنی که محدودیتها در قانونگذاری و سیاستگذاری توانایی حکومتها را برای مبادرت به جنگ مهار می کند.