مقدمه

جهان انتزاعي نظريه ها و جهان عيني سياست داراي روابط تنگاتنگي با هم هستند. ما به نظريه هايي نياز داريم تا بتوانيم از اطلاعاتي كه هر روزه ما را آماج خود قرار مي‌دهند، معنا استخراج كنيم. حتي سياستمداراني كه رابطه خوبي با نظريه ها ندارند ناچارند كه به ايده‌هاي خود درباره اين كه روند فعاليت جهان عيني چگونه است اعتماد كنند، تا بتوانند تصميمي منطقي و اصولي اتخاذ نمايند. اگر اصول سازمان‌يافته و بنيادي يك شخص ناقص باشد، تصميم‌گيري سياسي شايسته توسط وي بسيار سخت و بعيد به نظر مي رسد. از اين رو شناخت نگاه نظريه هاي روابط بين الملل به موضوع همکاري بين المللي مي تواند به سياست مداران نوعي کمک فکري باشد. نظريه هاي موجود در رشته روابط بين الملل هر کدام با توجه به عوامل مورد توجه و تأکيد و نوع هستي شناسي و معرفت شناسي خود نگاه متفاوتي به مسائل و موضوعات بين المللي دارند. در اين نوشتار تلاش مي شود اين نگاه هاي متفاوت نظري به موضوع همکاري بين المللي مورد بحث و بررسي قرار گيرد. بحث را با پرداختن به مکتب ليبراليسم و سپس زيرشاخه هاي فرعي آن آغاز مي کنيم. در ادامه مکتب رئاليسم و زيرشاخه هاي آن مورد توجه قرار مي گيرند. پس از آن مکتب انگليسي، مارکسيسم، نظريه انتقادي، فمنيسم، سازه انگاري، و پست مدرنيسم مورد بررسي قرار مي گيرند تا نگاه اين نظريات به موضوع همکاري هاي بين المللي مشخص شود. در نهايت از مباحث مطرح شده جمع بندي صورت مي گيرد.

سرانجام پس از ماهها رايزني دو جانبه و بين المللي براي عادي سازي روابط ترکيه و ارمنستان ، وزراي خارجه دو کشور در شهر زوريخ سوئيس پيمانی برای عادی‌سازی روابط امضاء کردند. و فردا سرژ سرکيسيان رئيس جمهور ارمنستان نيز در پاسخ به دعوت عبدالله گل رئيس جمهور ترکيه ، براي تماشاي بازي تيم ملي فوتبال دو کشور  به ترکيه سفر می کند تا گام ديگري در مسير ديپلماسي فوتبال آنکارا و ايروان برداشته شود. هر چند اين اقدامات گامهاي مهمي در راه رسيدن به صلح ميان دو کشور محسوب مي شود، اما به عقيده کارشناسان هنوز در دو طرف ترديد‌هايی درباره‌ی چشم انداز توافقات صورت گرفته به چشم می‌خورد.پيمان زوريخ نخستين پيمانيست که پس از يک قرن خصومت ميان ترکيه و ارمنستان امضاء می‌شود.

با لغو مانور مشترک ترکیه ، آمریکا و اسرائیل مقامات اسرائیلی اعلام کردند که در فروش تسلیحات پیشرفته به ترکیه تجدید نظر می کنند. به گفته مقامات دفاعی اسرائیل درخواستهای متعددی از ترکیه برای خرید تسلیحات اسرائیلی هنوز در حال بررسی است ، اما رویکرد جدید سیاست خارجی آنکارا نسبت به تلاویو موجب تجدید نظر اسرائیل در مناسبات دیپلماتیک با این کشور است.حتی انتظار می رود با سرد شدن روابط ترکیه و اسرائیل فعالیتهای لابی های صهیونیستی در واشنگتن برای تاثیرگذاری بر روند مذاکرات ترکیه و ارمنستان نیز افزایش بیابد. در حالی که به گفته کارشناسان اسرائیلی ترکیه همچنان بری حل مساله کشتار ارامنه در کنگره آمریکا به نفوذ اسرائیل در واشنگتن نیازمند است. البته برخی از کارشناسان اسرائیلی نیز معتقدند تلاویو نباید در هیچ موردی عجولانه رفتار کند و این موضوعات از طریق رفتارهای دیپلماتیک قابل حل است. این در حالیست که به عقیده بسیاری کارشناسان با سیطره حزب اسلامگرای عدالت و توسعه در منابع قدرت ترکیه رهبران این حزب به ویژه رجب طیب اردوغان نخست وزیر این کشور با فراغ بال بیشتری به سیاستهای اسلامگرای خود ادامه می دهند که در این بین کاهش مناسبات دیپلماتیک با اسرائیل به دلیل افزایش خشونت در غزه یکی از این سیاستهاست. هر چند به عقیده ناظران بین المللی در خصوص رویکرد اصلی سیاست خارجی ترکیه نسبت به اسرائیل نمی توان اظهار نظر قاطعی داشت. بسیاری مسائل در حول و حوش روابط آنکارا با غرب به روابط آنکارا و تلاویو پیوند خورده است. و به نظر نمی رسد ترکیه همه چیز را فدای یک چیز کند.

لازم به ذکر است با افزایش تنش بین ایران و اسرائیل از امروز تا جمعه یک مانور مشترک نظامی بین آمریکا و اسرائیل انجام می شود .در این مانور نظامی که شامل سه سیستم دفاع موشکی آمریکا ، THAAD ، Aegis، PAC-3 می شود بیش از 1000 یگان آمریکایی مستقر در اشتوتگارت آلمان ، بعلاوه 16 کشتی جنگی که سیستم سپر دفاع موشکی بالستیک را حمل می کنند ، شرکت می کنند.

 * As Turkey shuns Israel, officials rethink arms sales and support

* Israel, United States to hold key missile exercise amid nuclear row with Iran

 گاز پروم اعلام کرد به زودی نشست سه جانبه روسیه ، ترکیه و اسرائیل برای بررسی طرح خط لوله آبی دو برگزار می شود. این خبر از سوی الکساندر مدودف در بیست و چهارمین کنفرانس جهانی گاز در بوینس آیرس اعلام شد. هم اینک خط لوله آبی یک گاز روسیه را از طریق دریای سیاه به ترکیه منتقل می کند و خط لوله جریان آبی دو قرار است گاز روسیه را به ترکیه و خاورمیانه منتقل کند. لازم به ذکر است ترکیه و اسرائیل هر کدام قسمت اعظم نیازهای انرژی خود را از طریق روسیه تامین می کنند. به گفته مقامات گاز پرم این منطقه تنها اهمیت اقتصادی ندارد بلکه از اهمیت سیاسی زیادی برخوردار است.گفته می شود با افزوده شدن کشورهای حوزه بالکان به این طرح منافع سیاسی و اقتصادی این طرح افزایش هم خواهد یافت.به عقیدهء ناظران یکی از عوامل همگرایی ترکیه و اسرائیل با سیاست های روسیه در خاورمیانه و قفقاز وابستگی انرژیک به روسیه است.

* Gazprom: Israel, Russia, Turkey to meet soon for Blue Stream II

هشت سال از جنگ آمريکا در افغانستان مي گذرد اما واشنگتن همچنان در سردرگمي يافتن استراتژي مناسب براي برقراري امنيت در افغانستان به سر مي برد ، اختلاف نظر ميان مقامات سياسي و نظامي اين کشور دربارهء اين استراتژي در حال افزايش است ، شواهد نشان مي دهد حمايت افکار عمومي آمريکا نيز از جنگ افغانستان کاهش چشمگيري داشته است. اين در حاليست که مقامات کاخ سفيد مي گويند در مقطع کنوني خروج از افغانستان گزينه مورد نظر آمريکا نيست.بدين ترتيب اينک سوالي که از کارشناسان پرسيده مي شود اين است که آيا امکان دارد با کاهش حمايت مردم آمريکا استراتژي واشنگتن در افغانستان تغيير کند؟

چند هفته بعد از سخنان ژنرال استنلي مک کريستال، فرمانده نيروهاي نظامي امريکا در افغانستان، مبني بر درخواست اعزام چهل هزار نيروي نظامي جديد به افغانستان ، هنوز بازتابهاي علني شدن شکست آمريکا در افغانستان ادامه دارد.سخنان مک کريستال نه تنها با واکنشهاي متفاوت مقامات سياسي و نظامي کاخ سفيد روبرو شد بلکه خشم شديد مردم امريکا از دولت اين کشور را هم به همراه داشت تا باراک اوباما رئيس جمهور آمريکا براي اتخاذ هر تصميمي دربارهء استراتژي جديد اين کشور در افغانستان با چالشهاي زيادي روبرو باشد .

به باور تحليلگران سفر اين هفته ون جيابائو نخست وزير چين به کره شمالي که منجر به اعلام آمادگي پيونگ يانگ براي حضور در ادامه مذاکرات 6 جانبه شد نشان دهندهء اهميت نقش پکن در مذاکرات هسته اي کره شمالي است. البته به عقيده کارشناسان دلايل تاثيرگذاري چين در اين رابطه را بايد در روند تاريخي مذاکرات 6 جانبه جستجو کرد. اول اينکه از اوايل دههء پاياني قرن بيستم که واکنش آمريکا به فعاليتهاي هسته اي کره برانگيخته شد ، اين پکن بود که پيشنهاد تشکيل مذاکرات بين المللي براي حل مساله هسته اي کره شمالي را مطرح کرد  و در تمام اين سالها مانع تحريم هاي گسترده پيونگ يانگ شده است . البته تحليلگران معتقدند دلايل اين امر هم در وجود عواملي چون همجواري جغرافيايي دو کشور و روابط سياسي ، اقتصادي و نظامي پکن و پيونگ مي باشد. و همين عوامل کافيست که اينبار نيز کره شمالي به ميانجيگري چين تمايل بيشتري نشان دهد .اما ناظران بين المللي در اين خصوص مي گويند اعلام آمادگي كره‌شمالي براي ادامهء مذاکرات 6 جانبه به شرط آغاز مذاكرات جداگانه دوجانبه با آمريكا مي باشد .اين در حاليست که كارشناسان بر اين عقيده اند ، هر چند اين چارچوب جديد مورد توافق ساير اعضاء گروه 6 است ، ولي اين روند باعث تسريع در حل اين مسئله نخواهد شد و انتظار نمي رود مذاكرات، به اين زوديها نتيجه اي در پي داشته باشد، به ويژه اينکه هم پيونگ يانگ و هم واشنگتن نشان داده اند همواره آمادگي دارند تا در صورت برآورده نشدن درخواستهايشان، به سمت سياستهاي تحريك آميز بازگردند.

اين هفته مردم ايرلند در يک همه پرسي که در اين کشور برگزار شد به پيمان اصلاحي ليسبون راي مثبت دادند تا کشورهاي اروپايي به ادامهء روند همگرايي در اتحاديه اروپا اميدوارتر شوند. چرا که اتحاديه اروپا از زماني که در سال 2008 مردم ايرلند به اين پيمان راي منفي داده بودند ، با چالش هاي زيادي روبرو شده بود. هر چند گفته مي شود جمهوري ايرلند پس از آن که در مورد بخش هايي از مفاد پيمان تضمين هايي دريافت کرد، با برگزاري دومين همه پرسي موافقت کرد با وجود اين به عقيده کارشناسان اگر مردم ايرلند بار ديگر به اين پيمان راي منفي مي دادند بروز بحرانهاي سياسي تازه در اتحاديه اروپا دور از انتظار نبود. لازم به ذکر است اصلاحات پيمان ليسبون در زمستان 2007 به امضاي رهبران 27 کشور عضو اتحاديه اروپا رسيد و براي اجرايي شدن آن لازم است اين اصلاحات در همه کشورهاي عضو به امضا برسد اما بعد از ايرلند هنوز چند کشور ديگر مثل چک در اينباره تصميمي نگرفته اند .

طي هفته اي که گذشت سيلويو برلسکوني نخست وزير ايتاليا ، روزهاي پر دغدغه اي را پشت سر نهاد. ابتدا صدها هزار تظاهرات كننده ايتاليايي در حمايت از آزادي مطبوعات و در اعتراض به سياست‌هاي رسانه‌‌اي نخست‌‌وزير ايتاليا، روانه خيابان‌هاي رم شدند. اين تظاهرات بزرگترين و گسترده‌ترين تظاهرات صورت گرفته در ايتاليا در اعتراض به آزادي رسانه‌اي بود. اما چند روز بعد دادگاه ميلان  برلوسكوني را به جرم فساد مالي براي به دست گرفتن كنترل شركت بزرگ نشر "موندادوري " (Mondadori) در سال‌هاي دهه 90محکوم کرد. همهء اينها در حالي بود که هنوز اتهامات زيادي مبني بر فساد اخلاقي نخست وزير ايتاليا مطرح مي باشد. به همين دليل کارشناسان معتقدند مشروعيت دولت برلوسکوني بيش از پيش در نزد مردم ايتاليا کاهش يافته است. و در چنين شرايطي ادامهء حيات اين دولت با چالش هاي زيادي روبرو خواهد بود.

اين هفته اعلام نتيجه نهايي انتخابات پارلمانی يونان ،منجر به تغيير دولت در اين کشور شد.شمارش آرا انتخابات نشان مي دهد جنبش سوسياليستی به رهبری گيورگوس پاپاندريو قريب به 44%  آرا را به دست آورده و بدين ترتيب 160 کرسی از 300 کرسی پارلمان را به خود اختصاص داده است.اين در حاليست که حزب محافظه کار دموکراتيک نو منسوب به نخست وزير کونستانتينوس کارامانليس حدود 33.5%  آرا را کسب کرده و 91 کرسی را درپارلمان دارد.بدين ترتيب با کناره گيري کارامانليس ، پاپاندريو به عنوان نخست وزير يونان قسم ياد کرد. البته به عقيدهء کارشناسان به دليل نارضايتي عمومي از بحران اقتصادي اين کشور و فساد هاي مالي دولت حاکم نتيجه اين انتخابات قابل پيش بيني بود. در واقع اينک انتظار اصلي مردم يونان از حزب پيروز بهبود شرايط اقتصادي اين کشور است. و به همين دليل نخست‌وزير جديد يونان متعهد شده است كه با طرحي 100 روزه مشکلات اقتصادي اين کشور را با ايجاد شغل و شفاف‌سازي سرمايه‌گذاري عمومي برطرف کند.

به گزارش الکسی کازنسوف خبرنگار CBS عربستان با طرح خرید سیستم دفاع موشکی S-400  که مشابه سیستم دفاع موشکی پاتریوت Patriot آمریکا است در جستجوی جلوگیری از معامله روسیه یا ایران بر سر سیستم موشکی S-300 است. گفته می شود این معامله احتمالا ارزشی بیش از 7 میلیارد دلار خواهد داشت. اما به عقیده برخی کارشناسان چون الکساندر خرامچخین Alexander Khramchikhin تحلیلگر مسائل سیاسی و نظامی در مسکو امکان این معامله در عمل صفر است. زیرا در حال حاضر روسیه امکان تولید دو سامانه موشکی را دارد و تولید سیستم موشکی S-400 مستلزم زمان و هزینه است. از طرف دیگر به دلیل مناقشاتی که روسیه در قفقاز شمالی دارد ، مسکو نسبت به رابطه با هر کشوری که مشوق وهابیگری است حساسیت دارد. در واقع به عقیده تحلیلگران پیوندها و البته موقعیت ویژه ئو کشور ایران و روسیه در سیاست های یکدیگر مانع از آن است که روسیه کشوری در منطقه ای دورتر را به حوزه های نزدیک ترجیح دهد.

* Can Saudi Weapons Deal Prod Russia To Turn Back on Iran?

استفان کوهن نويسنده و استاد دانشگاه در آمريکا در مصاحبه با شبکه تلويزيون راشاتودي ، واشنگتن را عامل اصلي شکل گيري جنگ سرد جديد ميان روسيه و آمريکا معرفي کرد و گفت،اما بعد از روي کار آمدن دولت اوباما دوره اين جنگ سرد نيز به سر آمده است.وي افزود،اما با وجود اينکه دولت اوباما طرح سامانه موشکي را لغو کرده است،برخي از کارشناسان و تحليلگران روسي ،طرح جديد موشکي اوباما را براي مسکو خطرناک تر مي دانند.

کوهن در خصوص مسئله ايران نيز گفت،واشنگتن ماهيت روابط روسيه و ايران را به هيچ عنوان در ک نمي کند.ما نمي توانيم به مسکو ديکته کنيم که با ايران سخت برخورد کند،زيرا روسيه در يک موقعيت حساس ژئو پولتيک قرار دارد.اين کشور جمعيت بيست تا بيست و پنج ميليوني مسلمان دارد که ايران هرگز در صدد تحريک آنها بر ضد مسکو برنيامده است.روسيه در احاطه پايگاههاي ناتو قرار دارد و ايران کشوري نيست که بخواهد به ناتو ملحق شود. واشنگتن اين مسائل را در نمي يابد.
کوهن درباره احتمال حمله اسرائيل به ايران نيز گفت،اين احتمال و جود دارد اما دولت اوباما به اسرائيل با وجود همه قدرتي که در واشنگتن دارد،خاطرنشان مي کند که اين رژيم يک ارباب رجوع براي آمريکا محسوب مي شود و نبايد دست به اقدام غيرقابل بزند.

اين هفته با افزايش انفجارها در برخي نقاط پاکستان ، دولت اين کشور ناگزير از اعلام حکومت نظامي در اين مناطق شد. به عقيدهء کارشناسان دليل اصلي گسترش طالبان در مناطقی که پيش از اين نفوذ کمتری داشتند، تلاش تيم اوباما برای طرح استراتژی نظامی جديد در افغانستان است. اين در حاليست که کاخ سفيد تلاش جديدی در پاکستان نيز در پيش گرفته تا از دولت اين کشور بخواهد برای تحت تعقيب قرار دادن رهبران طالبان سختگيرانه تر عمل کند. به عقيده برخي تحليلگران جنجالها و دودلی دولت آمريکا در مورد تداوم و تعهدات نظامی در افغانستان نيز در اين بين بي تاثير نيست، در واقع آمريکا در پاکستان و افغانستان با مسائل بسيار پيچيده اي روبروست به همان اندازه که افزايش حضور نظامي آمريکا در افغانستان ، طالبان را براي اقدامات خشونت بارتر تحريک مي کند ، اين احتمال نيز وجود دارد که با تعلل آمريکا براي تصميم گيري تمايل دولتهاي پاکستان و افغانستان براي آغاز گفتگوهاي سياسي با طالبان بيشتر شود. همهء اينها در حاليست که انتقادات غير معمول مقامات آمريکايی از نقش پاکستان در ايجاد و حمايت از ناامنی در افغانستان، بار ديگر تنشها را بين دو کشور تشديد کرده است؛ به خصوص آن که به باور مقامات پاکستاني اطلاعات آمريکايي ها از شرايط منطقه دقيق نيست.

این روزها یکی از بحث های روز محافل سیاسی ایران اظهارات دیمیتری مدودف در مورد موضوع هسته ای ایران است که نشان می دهد روسیه در راستای افزایش فشارهای اقتصادی بر ایران با ایالات متحده آمریکا هم قدم شده است. چنانچه رئیس جمهور روسیه پا را فراتر گذاشته و بطور آشکار گفته است اگر ایران در نشست گروه 5+ 1 با قدرتهای جهانی همراهی نکند ، باید گزینه های دیگر را در مورد برنامه هسته ای ایران استفاده کرد. از این رو برخی کارشناسان ایرانی در مورد احتمال معاملات پشت پرده واشنگتن و مسکو اظهار نگرانی می کنند و حتی تعدادی نیز می گویند احتمال وجود معامله بزرگ پشت پرده وجود دارد به ویژه اینکه هفته گذشته باراک اوباما رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا از صرف نظر این کشور از استقرار سپر موشکی در اروپای شرقی خبر داد.اما در برابر چنین تحلیل های چند سوال مطرح می شود که چالش برانگیز است.از جمله اینکه باید پرسید کارت امتیازی که روسیه در مورد ایران می تواند به آمریکا واگذار کند ، چیست؟ یعنی سقف امتیازی که مسکو حاضر است در مساله هسته ای ایران بپردازد چیست؟ در مقابل نیز یک سوال دیگر مطرح است که ایالات متحده از پیگیری مصررانه برنامه هسته ای ایران چه هدف یا اهدافی را پیگیری می کند؟ در واقع آیا روسیه می تواند فراتر از رضایت به تعطیلی برنامه هسته ای ایران به آمریکا امتیازی بپردازد ؟ و آیا تنها هدف آمریکا توقف برنامه هسته ای ایران است؟ این در حالیست که بسیاری محافل آکادمیک بر این باورند که تبلیغات وسیع آمریکا علیه برنامه هسته ای ایران تنها ابزاری برای چانه زنی و تغییر رفتار دولت ایران است و برنامه هسته ای ایران با آنچه واشنگتن از آن به عنوان تهدید یاد می کند فاصلهء زیادی دارد. در حقیقت نه آمریکا حاضر به محدود سازی هدفش در ایران را دارد و نه روسیه می تواند فراتر از تعطیلی برنامه هسته ای ایران را بپذیرد.به عبارت دیگر نتیجهء این تحلیل این است که اگر معامله ای بین آمریکا و روسیه بر سر مساله هسته ای ایران صورت گرفته باشد یا گرفته شود نمی تواند به معنای حل کامل مساله ایران بین روسیه و آمریکا باشد.

منبع : بررسی استراتژیک به نقل از صدای المان

نویسنده: جواد طالعی

 جمهوری ترکمنستان در زمینه تامین انرژی جهان جایگاه ویژه‌ای می‌یابد. این کشور، به زودی دو خط لوله انتقال گاز را به ایران و چین مورد بهره‌برداری قرار می‌دهد. عشق‌‌آباد، به حفاری نفت در اعماق خزر هم می‌اندیشد.خبر بهره‌برداری دو خط لوله انتقال گاز به ایران و چین را رئیس‌جمهور ترکمنستان اخیرا اعلام کرد. تا امروز، کنسرن گازپروم روسیه خریدار اصلی گاز ترکمنستان بود. این کنسرن، گاز ترکمنستان را در اختیار مصرف‌کنندگان دیگر قرار می‌داد.

این روزها اعلام انصراف ايالات متحده از پيگيري طرح سپر موشکي در شرق اروپا با واکنش هاي داخلي در اين کشور و بازتاب هاي خارجي روبرو شده است. از طرفي مقامات و رسانه هاي وابسته به جمهوري خواهان در آمريکا با تحقير تصميم باراک اوباما به انتقاد از اين موضع پرداختند و از سوي ديگر اين تصميم با استقبال مقامات روسي روبرو شد.چرا که قصد امريکا براي ساخت سامانه دفاع موشکي در اروپاي شرقي بزرگترين مانع در مسير روابط مسکو واشنگتن محسوب مي شد.در حاليکه از ديد برخي کارشناسان اين تصميم امريکا به معني گامي عملي در بهبود روابط با روسيه است ، برخي ديگر معتقدند که اين اقدام آمريکا ، در راستاي تمرکز اصلي استراتژي دفاعي جديد امريکا روي موشکهاي کوتاه و ميانبرد کشورهايي چون ايران خواهد بود.به ويژه اينکه مقامات دفاعي آمريکا مي گويند اينک اين فرصت وجود دارد که آمريکا مراکز و ردياب هاي جديد در شمال و جنوب اروپا مستقر کند که در کوتاه مدت تهديد موشک هاي ايران و ديگر کشورها را خنثي مي کند.در مقابل مقامات دفاعي روسيه نيز اعلام کرده اند تنها طرح دفاع موشکي مشترک روسيه و امريکا مورد قبول اين کشور است و روسيه هنوز طرح استقرار سامانه هاي ضد موشکي را در کالينينگراد کنار نگذاشته است.روسيه پيش از اين تهديد کرده بود اگر امريکا سامانه هاي دفاعي خود را در شرق اروپا مستقر کند ، اين کشور نيز سامانه هاي دفاعي خود را در کالينينگراد غربي ترين بخش روسيه مستقر خواهد کرد.الکساندر پیکایو از موسسه مطالعات اقتصاد جهانی و روابط بین المللی در مسکو گفت به علت اینکه آمریکا تصمیم گرفت تا طرح استقرار سامانه دفاع موشکی خود را در لهستان و جمهوری چک کنار بگذارد دیگر علتی وجود ندارد که روسیه بخواهد موشکهای اسکندر خود را در غرب این کشور مستقر کند با وجود این برخی از محافظه کاران در ارتش محتاطانه عمل کرده و می خواهند از تصمیم آمریکا مطمئن شوند. به باور کارشناسان روسی با وجود پیشرفتهایی که در این خصوص حاصل شده ، هنوز تردیدهایی درباره طرح جدید دفاع ضد موشکی آمریکا وجود دارد. اینک این سوالها مطرح است که سامانه جدید دفاعی تا چه حد به مرزهای روسیه نزدیک خواهد شد و مهمتر اینکه آیا اصلا روسیه در این طرح مشارکت داده خواهد شد یا خیر؟