به رغم استمرار اختلافهاي موجود بين روسيه و اتحاديه اروپا ،اين هفته به رسم سالهاي اخير نشست سران اتحاديه اروپا و روسيه در ماه نوامبر برگزار شد ، تضمين امنيت انرژي ، بررسي طرح روسيه درباره امنيت اروپا ، همکاري در زمينه حل و فصل بحران مالي جهان ، ملاحظات زيست محيطي و حذف رواديد ،از مهمترين محورهاي اين نشست بود.

برگزاري نشست­ها و مذاکرات روسيه و اتحاديه اروپا ريشه در استقلال روسيه از اين اتحاديه دارد. اگر چه روسيه به لحاظ جغرافيايي عضو طبيعی قارهء اروپاست اما عضويت در شورای امنيت سازمان ملل ،قدرت نظامی وهسته ای اين کشور موجب شده تا روسيه خود را به عنوان کشوري فرا قاره اي مطرح کند. به نحوی که فروپاشي اتحاد جماهير شوروي نيز تاثيري در بازيگري مستقل روسيه از اروپا و آسيا در معادلات بين المللي نداشت. علاوه بر اين روسيه يکي از منابع اصلي تامين انرژي اروپاست و در مسائل مهم ديگري که به حوزه منافع اروپا مربوط مي شود ايفاي نقش مي کند.بدين دلايل به نظر مي رسد اتحاديه اروپا نه تنها خواستار روابط بدون تنش با روسيه است بلکه از گرم شدن روابط نيز استقبال مي کند، چنانچه به عقيده تحليلگران نزديکي روسيه به اروپا به معناي نزديکي روسيه به پيمان ناتو نيز خواهد بود. از سوي ديگر به نظر مي رسد روسيه نيز از افزايش مناسبات انرژي و تجاري-صنعتي با اروپا براي اهداف اقتصادي خود بهره مي جويد.

«ني‌زاوي‌سي‌مايا گازي‌يِتا»

اولگا كريش‌تانووْسكايا، رئيس مركز مطالعه نخبگان وابسته به انستيتوي جامعه‌شناسي آكادمي علوم روسيه/
بررسی استراتژیک به نقل از ايراس:

هرچند مدت زيادي از به قدرت رسيدن دميتري مدويديف مي‌گذرد، اما همچنان بسياري در روسيه و خارج از اين كشور در خصوص چگونگي روندهاي سياسي در اين كشور و نحوة توزيع قدرت ميان رئيس‌جمهور و نخست‌وزير سئوالاتي در ذهن دارند و با قاطعيت نمي‌توانند به اين سئوال كه در واقع چه كسي بر روسيه حكومت مي‌كند (مدويديف يا پوتين؟) پاسخ دهند. در اين ميان، هرچند نظرسنجي‌هاي متعدد نشان مي‌دهند كه مردم روسيه مانند سابق پوتين را شخصيت شماره يك روسيه مي‌دانند، اما نخبگان سياسي با احتياط بيشتري رفتار كرده و اتاق‌هاي كار خود را به عكس‌هايِ هر دو رئيس مزين مي‌كنند.

مقدمه
هرچند مدت زيادي از به قدرت رسيدن دميتري مدويديف مي‌گذرد، اما همچنان بسياري در روسيه و خارج از اين كشور در خصوص چگونگي روندهاي سياسي در اين كشور و نحوة توزيع قدرت ميان رئيس‌جمهور و نخست‌وزير سئوالاتي در ذهن دارند و با قاطعيت نمي‌توانند به اين سئوال كه در واقع چه كسي بر روسيه حكومت مي‌كند (مدويديف يا پوتين؟) پاسخ دهند. در اين ميان، هرچند نظرسنجي‌هاي متعدد نشان مي‌دهند كه مردم روسيه مانند سابق پوتين را شخصيت شماره يك روسيه مي‌دانند، اما نخبگان سياسي با احتياط بيشتري رفتار كرده و اتاق‌هاي كار خود را به عكس‌هايِ هر دو رئيس مزين مي‌كنند. حال سئوال اينجاست كه از پوتين تا مدويديف، به واقع ساختار قدرت در روسيه تغيير كرده و آيا در عمل انتقال قدرتي صورت گرفته است؟

منبع : واحد مرکزی خبر

روزنامه روسي نزاويستا گازتا نوشت: ايران درباره پايبند نبودن روسيه به توافق در زمينه صادرات موشکهاي اس سيصد به تهران ناراضي است.
به گزارش شبکه تلويزيوني روسيا اليوم، روزنامه نزاويستا درباره روابط تهران مسکو نوشت تهران انتقادات تندي به مسکو داشته و روسيه را به پايبند نبودن به برخي از تعهدات متهم کرده است. اين روزنامه به نقل از علاءالدين بروجردي رئيس کميسيون سياست خارجي و امنيت ملي مجلس ايران خاطرنشان کرد: مساله واردات موشک هاي اس سيصد موضوع جديدي نيست.بروجردي تاکيد دارد اگر اظهارات رسانه اي مقامات روس بيانگر موضع رسمي آنان باشد پس روسها فصل جديدي در خلف وعده هاي خود در پيش گرفته است. مسئولان روسي تاکيد مي کنند ناکامي در قرارداد مربوط به فروش اس سيصد بر روابط دوجانبه روسيه و ايران تاثير منفي دارد.
اين روزنامه افزود.. اواخر ماه گذشته سرگئي ايوانف معاون نخست وزير روسيه تاکيد کرد تاکنون اين موشکها صادر نشده است. براي روشن شدن واکنش ايران درباره به بن بست رسيدن توافقنامه در زمينه اين موشکها، اين روزنامه با رئيس بخش ايران در مرکز شرق شناسي روسيه گفتگو کرد که وي افزود: تاکنون همکاري روسيه و ايران در بردارنده طرح هايي نبوده که بر اعتبار روسيه در بازار بين الملل تاثير بگذارد و همچنان ساخت نيروگاه اتمي بوشهر مهم ترين طرح در اين زمينه است. اين کارشناس معتقد است در حالي که تهران همچنان پيشنهادهاي جامعه بين المللي درباره برنامه اتمي خود را رد مي کند به لحاظ سياسي براي روسيه مفيد نيست که به تهران موشک هاي اس سيصد بدهد.

بررسی استراتژیک به نقل از ایران شرقی

در جریان سفر اخیر" امام علی رحمان" رئیس جمهوری تاجیکستان به روسیه وی تاکید کرد:" در کشورش هیچ محدودیتی برای زبان روسی اعمال نخواهد شد". "آناتولی سردیو کف" وزیر دفاع روسیه نیز در مورد مسئله جنجال برانگیز حضور نظامیان روسی در تاجیکستان گفته است :" مسکو به تعهدات خویش درمورد ارسال تسلیحات و تجهیزات نظامی به تاجیکستان ادامه خواهد داد. ولی برای استقرار پایگاه نظامی خویش در قلمرو این کشور قصد پرداخت اجاره را ندارد". به همین مناسبت "اژدر کورتاف "کارشناس پژوهشگاه مسائل راهبردی روسیه دیدگاه خویش را درباره دورنمای مناسبات این دو کشور درمصاحبه با CENTER ASIA .RY بیان کرده است که درزیر می آید.س: نظر شما درمورد این که سفر اخیر "امام علی رحمان " رئیس جمهوری تاجیکستان به روسیه به عنوان سفر دولتی مطرح شد ه است چیست؟ج: باید در این مورد به ویژگی های پذیرش رهبر یک کشور از نگاه آداب شرقی نگاه کرد. زیرا سفر دولتی و در چنین سطحی شاید در مدت ریاست جمهوری یک فرد یک بار اتفاق بیافتد اما من معتقدم که در مورد تاجیکستان باید این موضوع را در ارتباط با شرایط سیاسی و اقتصادی این کشور مورد بررسی قرار داد. به این دلیل که در این اواخر اوضاع اقتصادی در تاجیکستان ناگوارتر از گذشته می باشد و شرایط بد اجتماعی مردم نیز تشدید شده است.

 بررسی استراتژیک به نقل از ایران شرقی

روند روابط ازبکستان و جهان غرب به وضوح نشان می دهد که دولت تاشکند در پس منظر رقابت قدرت های شرق و غرب برای نفوذ در منطقه استراتژیک آسیای مرکزی، توانسته است به نحو احسن از منافع خود دفاع کند و در به اصطلاح نبرد تاشکند- غرب ، تاشکند- مسکو می توان پیروزی را به ازبکستان نسبت داد. ازبکستان دردوران پس ازکسب استقلال در دهه 90 میلادی با رعایت ملاحظات سیاسی و اقتصادی فاصله با مسکو را در حد متعادل نگاه داشته و همزمان همکاری های گسترده ای را با کشورهای مختلف گسترش داده است. اما حوادث 11 سپتامبر سال 2001 میلادی آمریکا و لشکرکشی غرب به افغانستان ، فرصت تازه ای را پیش روی تاشکند قرارداد. موقعیت فوق العاده جغرافیائی و برخورداری از منابع فراوان انرژی ، اهمیت و جایگاه ازبکستان را برای کشورهای غربی ، که نیروهای خود را به افغانستان وارد کرده بودند راافزایش دادو ازبکستان سیاست خود را طوری تهیه و تدوین کرد، که هم شرق ، هم غرب و هم روسیه را نسبت به منافعشان در این کشور امیدوار نگه دارد. با این وجود درشرائطی ، تاشکند از مسکو دلسرد و رو به سوی غرب آورد و گاهی نیز با پشت کردن به غرب ، به آغوش روسیه بازگشت. در همه این موارد دیپلماسی ازبک طوری رفتار کرده است ، که کمترین آسیب به منافعش وارد شود.

در یک حرکت بی سابقه- دیمیتری مدودف روز گذشته ژوزف استالین را به قتل عام میلیونها روسی محکوم کرد. این در حالیست که استالین هنوز به دلیل نقش رهبری که در جنگ جهانی دوم داشت توسط بخشی از مردم روسیه قهرمان محسوب می شود. لازم به ذکر است پیش از این پوتین در جریان دیدار از Poligon Butovsky  در سال 2007 تنها به ابراز همدردی تاسف درباره تاریخ گذشته این کشور بسنده کرده بود.

* In rare move, Russia president condemns Stalin purges

خلاصه

روابط ایران و روسیه در دوره پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به دلایل مختلف از اهمیت زیادی برخوردار گردیده و در عین حال یکی از موضوعا ت بحث برانگیز هم در حوزه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه و هم در متن سیاست بین‌الملل بوده است. طی این سال‌ها روابط دو کشور فارغ از ضرورت‌های ناشی از همجواری جغرافیایی، سوابق تاریخی، همکاری‌های اقتصادی و رقابت منطقه‌ای، به دلیل موقعیت ویژه‌ای که هر یک از دو کشور در عرصه سیاست بین‌المللی داشته‌اند، مورد توجه خاصی قرار داشته است.

قابل توجه علاقمندان حوزه سیاست خارجی- راهبرد شماره 51 مرکز تحقیقات استراتژیک منتشر شده است. پیامدهای بحران گرجستان-چالش­های امنیتی قفقاز –روسیه ، آمریکا و مسئله ایران-تاملی بر طرح تشکیل باشگاه انرژی در سازمان همکاری شانگهای-سیاست خاورمیانه ای روسیه-ضعف ساختاری دولت-ملت سازی در افغانستان-نظام بین المللیی آینده : گمانه های مطرح-فراآتلانتیک گرایی و تاثیر آن بر روابط اتحادیه اروپا و روسیه – روابط فراآتلانتیکی در دوره اوباما-نظریه دموکراتیزاسیون-ظهور و افول القاعده در عراق-برنامه هسته ای ایران از نگاه دیپلماسی عمومی-بررسی وضعیت شاخص های مدیریت انرژی  موضوعات مطرح در این شماره است. قابل توجه علاقه‌مندان به تهیه کتب و پژوهشنامه‌های مرکز تحقیقات استراتژیک:برای تهیه کتب می‌توانید طی تماس با شماره 22802525 (021) کتب مورد نظر خود را به مسؤول فروش سفارش داده و از طریق پیک در تهران و پست در شهرستانها دریافت نمائید».

با وجود آنکه در هفته هاي گذشته باراک اوباما رئيس جمهور آمريکا از اجرايي کردن طرح سپر موشکي آمريکا در شرق اروپا اعلام انصراف کرده بود ، اما به باور تحليلگران تداوم بحث طرح هاي جايگزين نشان مي دهد اين اقدام آمريکا صرفا اقدامي تبليغاتي براي جلب همکاري روسيه در موضوعات ديگر بود که با اعلام ترديد مقامات مسکو دربارهء طرح هاي جايگزين به ابزار چانه زني واشنگتن تبديل شده است. از طرفي آمريکا با مطرح کردن بحث طرح هاي جايگزين سپر موشکي در لهستان و جمهوري چک ، اين کارت خود را بر روي ميز مذاکره با روسيه حفظ کرده است و از سوي ديگر ساير کشورهاي منطقه را به رقابت بيشتر براي جلب نظر واشنگتن فراخوانده است. به اعتقاد کارشناسان روسيه پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي به سه دليل به عنوان قدرتي تاثيرگذار در عرصه بين المللي شناخته مي شود ؛ اول موقعيت جغرافياي سياسي و استراتژيک ، دوم برخورداري از حق وتو در شوراي امنيت سازمان ملل ، سوم برخورداري از توانمندي هاي نظامي و هسته اي .در اين چارچوب ناظران بین المللی معتقدند تلاش آمريکا براي منحرف ساختن نگاه روسیه از شرق اروپا ، تثبيت حضور در خاورميانه و آسياي ميانه و همچنين جلب مشارکت روسيه براي کاهش تسليحات هسته اي در واقع کوششي براي مهار دو مولفه اصلي قدرت روسيه است.

بررسی استراتژیک به نقل از رادیو فردا

روزنامه واشینگتن پست در شماره روز شنبه خود در یادداشتی به موضوع هسته‌ای ایران به ویژه پس از بر ملا شدن ساخت مرکزی جدید غنی‌سازی ایران ، فردو، پرداخته است

به نوشته این روزنامه، اگر همه چیز بر اساس توافق هفته گذشته وین پیش رود، بازرسان سازمان انرژی اتمی یکشنبه وارد تهران می‌شوند تا برای اولین بار به یکی از سری‌ترین مراکز اتمی ایران سرکشی کنند.اگرچه محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران، مرکز غنی‌سازی فردو در نزدیکی قم را یک مرکز معمولی غنی‌سازی اورانیوم خوانده است، اما بسیاری از سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و دیگر کشورهای اروپایی از آن به عنوان مرکزی برای غنی‌سازی اورانیوم با غلظت بالا یاد می‌کنند که می‌تواند مصارف نظامی داشته باشد.به نوشته واشینگتن پست، ارزیابی سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا در سال ۲۰۰۷ حاکی از آن بود که ایران فعالیت‌های هسته‌ای نظامی خود را از سال ۲۰۰۳ «به احتمال قوی» متوقف کرده است. اما دو مقام بلند پایه آمریکایی می‌گوند، تأسیسات اتمی قم نظر بسیاری از کارشناسان را عوض کرده است.از جمله لئون پانتا رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سی آی ای، در پاسخ به سؤال واشنگتن پست می‌گوید: «این سازمان به مرور زمان توانست تصویری واضح و روشن از نیات ایران در فعالیت‌های هسته‌ای آشکار سازد».یک مقام ارشد بازنشسته سی آی ای، که از نزدیک برنامه‌های اتمی ایران را دنبال می‌کرد، نیز به واشینگتن پست می‌گوید: «شواهد و مدارک غیرمنتظره و جالبی که بسیار فراتر از تصاویر ماهواره‌ای و عکس‌های هواپیماهای جاسوسی بود به دست آوردیم که واقعاَ برآیند یک تلاش بسیار منظم و پیچیده و زمان‌بر بود و هرچه بیشتر می‌فهمیدیم، بیشتر [در این زمینه] مطمئن می‌شدیم».این روزنامه در ادامه می‌افزاید بر اساس برآورد کارشناسان سازمان‌های اطلاعاتی ، در مرکز غنی‌سازی قم حداقّل ۲۰ سال طول می‌کشد تا اورانیوم غنی شده با درجه خلوص لازم برای یک سال یک نیروگاه معمولی برق ۱۰۰۰ مگاواتی تولید شود.این در حالی است که سانتریفوژهای مستقر در قم قادرند اورانیوم غنی‌شده را برای تولید دو تا سه بمب اتمی در سال تولید کنند.گروه دیگری از مقامات رسمی اطلاعاتی نیز در گفت‌وگو با واشینگتن پست می‌گویند: بعید است که ایران در مرکز غنی‌سازی قم به دنبال تولید اروانیوم برای ساخت سلاح اتمی باشد، اما سؤالی که باقی می‌ماند این است که، مقامات اطلاعاتی نمی‌دانند که مواد اولیه این مرکز یعنی گاز هگزا فلورید اورانیوم یا UF6 از کجا تأمین خواهد شد.واشینگتن پست ادامه می‌دهد، اگر ایران سعی می‌کرد که گاز هگزا فلورید اورانیوم را از مرکز دیگر غنی‌سازی به محل جدید بیاورد، قطعاَ بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی متوجه آن می‌شدند.در پایان این مقاله، واشینگتن پست از این مقام پیشین سی آی ای می‌پرسد، آیا یک مرکز سری دیگری هم در جایی دیگر وجود دارد، که مقام ارشد سازمان سی آی ای جواب می‌دهد، «باید بگویم بله حتماً همین طور است».

خط لوله گاز ترکمنستان به چین در حال اتمام است و رهبران سه کشور ترکمنستان ، چین و ازبکستان در حال آماده شدن برای شرکت در افتتاحیه این خط لوله در 15 دسامبر هستند. به باور تحلیلگران این خط لوله که با هدف انتقال گاز ترکمنستان و ازبکستان به چین ساخته شده است. پس از مناقشه ترکمنستان و روسیه ، به استقلال عشق آباد در صادرات گازی خود کمک می کند. با وجود این نباید فراموش کرد که این خط لوله ، گاز ترکمنستان در میدان گازی مالای Malai در شرق این کشور را به مرزهای ازبکستان منتقل می کند تا از طریق شرکت استریو ترانس گاز Stroitransgaz به مرز چین برسد . این در حالیست که این شرکت از شرکتهای تابع گاز پروم روسیه است. لازم به ذکر است در ژوئن گذشته چین قرار داد 30 ساله برای خرید سالانه 40 میلیارد مترمکعب از گاز ترکمنستان را امضا کرده است و صادرات گاز ترکمنستان از طریق روسیه پس از انفجاری که آوریل گذشته در مسیر خط لوله انتقالی این کشور روی داد و ترکمنستان گازپروم را مقصر دانست به حالت تعلیق درآمده است و گفته می شود در پی این اقدام ترکمنستان ماهانه چیزی حدود 1 میلیارد دلار متضرر می شود.

اما ترکمنستان امیدوار است با اجرای شدن طرح ناباکو به استقلال بیشتری در تنوع بخشیدن به بازار انرژی خود دست یابد.طرح ناباکو یکی از اصلی ترین برنامه های اروپا برای کاهش وابستگی به انرژی روسیه است. پس از مناقشات گازی روسیه و اکراین و استفاده مسکو از اهرم انرژی در مناسبات سیاسی خود با غرب ، اروپا در صدد کاهش وابستگی خود به انرژی روسیه است. طبق آخرین آمار ارائه شده در همین راستا به نظر می رسد در پائیز ۲۰۰۹ اروپا توانسته است خرید خود از گازپروم را چیزی حدود ۷ درصد کاهش دهد.

* Turkmen-China gas pipeline nears completion

* European Energy Firms Fall Short in Gazprom Purchases

هر چند بیش از دو هفته از اعطای جایزه صلح نوبل به اوباما می گذرد و تقریبا این موضوع به فراموشی سپرده شده است اما بنا به آنچه در اصطلاح از آن به عنوان پیش گویی یاد می کنند باید بگویم نظرم را ثبت می کنم تا شاید روزی وقتی عکس آن ثابت شد من نیز مجبور به اعتراف شوم که شکست خورده ام.در واقع من نیز از مخالفین اعطای این جایزه به رئیس جمهور جدید آمریکا هستم. کسی که هنوز حدود دو ماهی از پایان اولین سال حضورش در ریاست جمهوری آمریکا می گذرد و حداکثر پیش بینی که از سرنوشت آمریکا در این دوره باید داشت یک در جای استراتژیک است که گام های بعدی آن در دور دوم ریاست جمهوری وی اگر ابقا شد ، برداشته خواهد شد.در واقع به نظر من ، بر خلاف برخی کارشناسان که با کميته نروژي اعطاء جايزه صلح نوبل به باراک اوباما رئيس جمهور آمريکا موافقند و این اقدام را با نوعي سياست تدبير و تشويق براي گسترش اقدامات صلح طلبانه توجيه می کنند ، اعطای جایزه صلح نوبل به اوباما اقدامی شتاب زده بود و چندان تاثیری بر سیاست خارجی آمریکا نخواهد داشت. به ویژه اینکه در آمریکا نیز بسیاری بر این باورند که هدف از اعطاي جايزه صلح نوبل به اوباما حذف قدرت امريکا در جهان است.