بررسي استراتژيك به نقل از ايران شرقي

منبع: فرغانه رو

ما دیگر عادت کرده ایم که اگرمسکو از دستاورد مهمی در سیاست خارجی خویش سخن می گوید، معلوم است که این کامیابی در اصل چندان ارزشمند نبوده است. مثال روشن این موضوع ماجرای" پایگاه هوایی ماناس" قرقیزستان در سال 2009 میلادی می باشد که ضعف سیاست خارجی روسیه را به نمایش گذاشت. اگر درسال 2005 میلادی "اسلام کریم اف "رئیس جمهوری ازبکستان ، پس از موضع گیری آمریکا و اروپا در قبال حوادث اندیجان خواستار خروج نظامیان آمریکائی از" پایگاه هوایی خان آباد" شد و در پایان آن سال موفق به اخراج نظامیان آمریکائی از کشورش شد ، از حمایت معنوی روسیه در این مورد ابراز تشکر کرد. اما" قربان بیک باقی اف" همتای قرقیزی وی سه سال تمام فشارهای مسکودرموردخروج نظامیان آمریکایی از"پایگاه هوایی ماناس"رابابهانه های مختلف ازجمله اهمیت درآمداجاره این پایگاه برای کشورش به تعویق می اندازد. هرچندکه "باقی اف" به بهانه فشارافکار عمومی و ناچیز بودن مبلغ اجاره "پایگاه هوایی ماناس" درماه فوریه سال 2009 میلادی اعلام کرد ، این پایگاه را خواهد بست. اما پس ازچند ماه"پایگاه هوایی ماناس"به مرکز ترانزیت بین المللی تغییرنام داده ومجوزادامه فعالیت ازدولت قرقیزستان دریافت می کند.

شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی ایران را به خاطر احداث دومین کارخانه غنی سازی اورانیوم محکوم کرده و از تهران خواست تا بدون اطلاع آژانس هیچگونه تصمیمی در خصوص احداث تاسیساتی دیگر اتخاذ نکند.این قطعنامه روز جمعه با حداکثر آراء(25 عضو از 34 عضو آژانس) صادر شد. سه کشور ونزوئلا، مالزی و کوبا به آن رای منفی دادند ، افغانستان، برزیل، مصر، پاکستان، آفریقای جنوبی و ترکیه شش کشوری بودند که به این قطعنامه رای ممتنع دادند و جمهوری آذربایجان به هنگام رای گیری، نشست را ترک کرد.در این قطعنامه آژانس بین المللی انرژی اتمی از ایران خواست تا به طور کامل و بدون درنگ قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد را اجرا و همچنین به خواسته های شورای حکام آژانس از جمله در خصوص امتناع فوری از بهره برداری از کارخانه دوم غنی سازی اورانیوم "فردو" در حوالی قم عمل نماید.

اما آنچه در این میان حائز توجه است نه قطعنامه تصویب شده با رای مثبت روسیه و چین است، بلکه عملکرد سیاست خارجی بسیار ضعیف ایران می باشد. سیاست خارجی کاملا احساسی که در این مدت نه کاملا مطابق با خواست مردم بود و نه حتی آقایان!

البته بسیاری کارشناسان بر این عقیده اند که در این مدت سیاست خارجی ایران به شدت متاثر از جو داخلی و شعارهای مردمی بود، اما در نقد این رویکرد سیاست خارجی ایران همین بس که اگر چه افکار عمومی جوامع جزء مولفه های موثر بر سیاست خارجی کشورها محسوب می شوند اما نباید به مولفه تعیین کننده تبدیل شوند. هر چند در این میان باید توجه داشت حتی افکار عمومی ایران اگر به نقد سیاست خارجی شرق گرای ایران بود ، اما مانع نزدیکی ایران به غرب نبود.این در حالیست که ایران در این مدت با دوری از شرق به غرب نیز نزدیک نشد.

در واقع شواهد نشان می دهد که سرانجام ایران در دام غربی گرفتار شد. حالا اگر مطیع خواست غرب نیست از پشتیبانی قدرتهای شرقی نیز بی بهره است و در فضای کاملا امنیتی و بی اعتمادانه ناگزیر از پرداخت هزینه های بیشتر است. به نظرم این همان هدف منطقی بود که در نشست شورای امور خارجه آمریکا در تابستان گذشته تعیین شده بود. همان نشستی که در زمان تحولات داخلی ایران پس از انتخابات ریاست جمهوری برگزار شد تا به بررسی نقش روس ها در تحولات داخلی ایران و رویکرد آمریکا در قبال مسائل جاری ایران بپردازد.

پیشنوشت : بنا به خبرهای منتشر شده ، در ملاقات وزیر امورخارجه ترکیه با محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران و منوچهر متکی وزیر خارجه ایران مذاکراتی در خصوص پیشنهاد البرادعی درباره انتقال سوخت هسته ای ایران به ترکیه انجام شده-از این رو تحلیلی که چندی پیش درباره سناریوهای احتمالی در برابر پیشنهاد البرادعی نوشته ام – و بنا به دلایلی قبلا از منتشر ساختن آن صرف نظر کرده بودم-در ادامه مطلب قرار می دهم.

پیشنهاد جدید البرادعی و سناریوهای احتمالی

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز شنبه صحبت از پیشنهادی جدید کرد مبنی بر اینکه ذخیره سوختی کم غنی شده ایران به جای روسیه به ترکیه تحویل شود .اساس این پیشنهاد اطمینان‌بخشیدن به تهران برای پذیرش پیش‌نویس وین است. لازم به یادآوری است که براساس پیش‌نویس تهیه شده در وین، ایران باید سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی خود (با غنای 75/19 درصد) را از طریق ارائه حدود دو سوم ذخیره سوخت 5/3 درصد خود به روسیه و سپس دریافت آن پس از انجام غنی‌سازی این سوخت در کشور ثالث تأمین کند.

به رغم استمرار اختلافهاي موجود بين روسيه و اتحاديه اروپا ،اين هفته به رسم سالهاي اخير نشست سران اتحاديه اروپا و روسيه در ماه نوامبر برگزار شد ، تضمين امنيت انرژي ، بررسي طرح روسيه درباره امنيت اروپا ، همکاري در زمينه حل و فصل بحران مالي جهان ، ملاحظات زيست محيطي و حذف رواديد ،از مهمترين محورهاي اين نشست بود.

برگزاري نشست­ها و مذاکرات روسيه و اتحاديه اروپا ريشه در استقلال روسيه از اين اتحاديه دارد. اگر چه روسيه به لحاظ جغرافيايي عضو طبيعی قارهء اروپاست اما عضويت در شورای امنيت سازمان ملل ،قدرت نظامی وهسته ای اين کشور موجب شده تا روسيه خود را به عنوان کشوري فرا قاره اي مطرح کند. به نحوی که فروپاشي اتحاد جماهير شوروي نيز تاثيري در بازيگري مستقل روسيه از اروپا و آسيا در معادلات بين المللي نداشت. علاوه بر اين روسيه يکي از منابع اصلي تامين انرژي اروپاست و در مسائل مهم ديگري که به حوزه منافع اروپا مربوط مي شود ايفاي نقش مي کند.بدين دلايل به نظر مي رسد اتحاديه اروپا نه تنها خواستار روابط بدون تنش با روسيه است بلکه از گرم شدن روابط نيز استقبال مي کند، چنانچه به عقيده تحليلگران نزديکي روسيه به اروپا به معناي نزديکي روسيه به پيمان ناتو نيز خواهد بود. از سوي ديگر به نظر مي رسد روسيه نيز از افزايش مناسبات انرژي و تجاري-صنعتي با اروپا براي اهداف اقتصادي خود بهره مي جويد.

«ني‌زاوي‌سي‌مايا گازي‌يِتا»

اولگا كريش‌تانووْسكايا، رئيس مركز مطالعه نخبگان وابسته به انستيتوي جامعه‌شناسي آكادمي علوم روسيه/
بررسی استراتژیک به نقل از ايراس:

هرچند مدت زيادي از به قدرت رسيدن دميتري مدويديف مي‌گذرد، اما همچنان بسياري در روسيه و خارج از اين كشور در خصوص چگونگي روندهاي سياسي در اين كشور و نحوة توزيع قدرت ميان رئيس‌جمهور و نخست‌وزير سئوالاتي در ذهن دارند و با قاطعيت نمي‌توانند به اين سئوال كه در واقع چه كسي بر روسيه حكومت مي‌كند (مدويديف يا پوتين؟) پاسخ دهند. در اين ميان، هرچند نظرسنجي‌هاي متعدد نشان مي‌دهند كه مردم روسيه مانند سابق پوتين را شخصيت شماره يك روسيه مي‌دانند، اما نخبگان سياسي با احتياط بيشتري رفتار كرده و اتاق‌هاي كار خود را به عكس‌هايِ هر دو رئيس مزين مي‌كنند.

مقدمه
هرچند مدت زيادي از به قدرت رسيدن دميتري مدويديف مي‌گذرد، اما همچنان بسياري در روسيه و خارج از اين كشور در خصوص چگونگي روندهاي سياسي در اين كشور و نحوة توزيع قدرت ميان رئيس‌جمهور و نخست‌وزير سئوالاتي در ذهن دارند و با قاطعيت نمي‌توانند به اين سئوال كه در واقع چه كسي بر روسيه حكومت مي‌كند (مدويديف يا پوتين؟) پاسخ دهند. در اين ميان، هرچند نظرسنجي‌هاي متعدد نشان مي‌دهند كه مردم روسيه مانند سابق پوتين را شخصيت شماره يك روسيه مي‌دانند، اما نخبگان سياسي با احتياط بيشتري رفتار كرده و اتاق‌هاي كار خود را به عكس‌هايِ هر دو رئيس مزين مي‌كنند. حال سئوال اينجاست كه از پوتين تا مدويديف، به واقع ساختار قدرت در روسيه تغيير كرده و آيا در عمل انتقال قدرتي صورت گرفته است؟

منبع : واحد مرکزی خبر

روزنامه روسي نزاويستا گازتا نوشت: ايران درباره پايبند نبودن روسيه به توافق در زمينه صادرات موشکهاي اس سيصد به تهران ناراضي است.
به گزارش شبکه تلويزيوني روسيا اليوم، روزنامه نزاويستا درباره روابط تهران مسکو نوشت تهران انتقادات تندي به مسکو داشته و روسيه را به پايبند نبودن به برخي از تعهدات متهم کرده است. اين روزنامه به نقل از علاءالدين بروجردي رئيس کميسيون سياست خارجي و امنيت ملي مجلس ايران خاطرنشان کرد: مساله واردات موشک هاي اس سيصد موضوع جديدي نيست.بروجردي تاکيد دارد اگر اظهارات رسانه اي مقامات روس بيانگر موضع رسمي آنان باشد پس روسها فصل جديدي در خلف وعده هاي خود در پيش گرفته است. مسئولان روسي تاکيد مي کنند ناکامي در قرارداد مربوط به فروش اس سيصد بر روابط دوجانبه روسيه و ايران تاثير منفي دارد.
اين روزنامه افزود.. اواخر ماه گذشته سرگئي ايوانف معاون نخست وزير روسيه تاکيد کرد تاکنون اين موشکها صادر نشده است. براي روشن شدن واکنش ايران درباره به بن بست رسيدن توافقنامه در زمينه اين موشکها، اين روزنامه با رئيس بخش ايران در مرکز شرق شناسي روسيه گفتگو کرد که وي افزود: تاکنون همکاري روسيه و ايران در بردارنده طرح هايي نبوده که بر اعتبار روسيه در بازار بين الملل تاثير بگذارد و همچنان ساخت نيروگاه اتمي بوشهر مهم ترين طرح در اين زمينه است. اين کارشناس معتقد است در حالي که تهران همچنان پيشنهادهاي جامعه بين المللي درباره برنامه اتمي خود را رد مي کند به لحاظ سياسي براي روسيه مفيد نيست که به تهران موشک هاي اس سيصد بدهد.

بررسی استراتژیک به نقل از ایران شرقی

در جریان سفر اخیر" امام علی رحمان" رئیس جمهوری تاجیکستان به روسیه وی تاکید کرد:" در کشورش هیچ محدودیتی برای زبان روسی اعمال نخواهد شد". "آناتولی سردیو کف" وزیر دفاع روسیه نیز در مورد مسئله جنجال برانگیز حضور نظامیان روسی در تاجیکستان گفته است :" مسکو به تعهدات خویش درمورد ارسال تسلیحات و تجهیزات نظامی به تاجیکستان ادامه خواهد داد. ولی برای استقرار پایگاه نظامی خویش در قلمرو این کشور قصد پرداخت اجاره را ندارد". به همین مناسبت "اژدر کورتاف "کارشناس پژوهشگاه مسائل راهبردی روسیه دیدگاه خویش را درباره دورنمای مناسبات این دو کشور درمصاحبه با CENTER ASIA .RY بیان کرده است که درزیر می آید.س: نظر شما درمورد این که سفر اخیر "امام علی رحمان " رئیس جمهوری تاجیکستان به روسیه به عنوان سفر دولتی مطرح شد ه است چیست؟ج: باید در این مورد به ویژگی های پذیرش رهبر یک کشور از نگاه آداب شرقی نگاه کرد. زیرا سفر دولتی و در چنین سطحی شاید در مدت ریاست جمهوری یک فرد یک بار اتفاق بیافتد اما من معتقدم که در مورد تاجیکستان باید این موضوع را در ارتباط با شرایط سیاسی و اقتصادی این کشور مورد بررسی قرار داد. به این دلیل که در این اواخر اوضاع اقتصادی در تاجیکستان ناگوارتر از گذشته می باشد و شرایط بد اجتماعی مردم نیز تشدید شده است.

 بررسی استراتژیک به نقل از ایران شرقی

روند روابط ازبکستان و جهان غرب به وضوح نشان می دهد که دولت تاشکند در پس منظر رقابت قدرت های شرق و غرب برای نفوذ در منطقه استراتژیک آسیای مرکزی، توانسته است به نحو احسن از منافع خود دفاع کند و در به اصطلاح نبرد تاشکند- غرب ، تاشکند- مسکو می توان پیروزی را به ازبکستان نسبت داد. ازبکستان دردوران پس ازکسب استقلال در دهه 90 میلادی با رعایت ملاحظات سیاسی و اقتصادی فاصله با مسکو را در حد متعادل نگاه داشته و همزمان همکاری های گسترده ای را با کشورهای مختلف گسترش داده است. اما حوادث 11 سپتامبر سال 2001 میلادی آمریکا و لشکرکشی غرب به افغانستان ، فرصت تازه ای را پیش روی تاشکند قرارداد. موقعیت فوق العاده جغرافیائی و برخورداری از منابع فراوان انرژی ، اهمیت و جایگاه ازبکستان را برای کشورهای غربی ، که نیروهای خود را به افغانستان وارد کرده بودند راافزایش دادو ازبکستان سیاست خود را طوری تهیه و تدوین کرد، که هم شرق ، هم غرب و هم روسیه را نسبت به منافعشان در این کشور امیدوار نگه دارد. با این وجود درشرائطی ، تاشکند از مسکو دلسرد و رو به سوی غرب آورد و گاهی نیز با پشت کردن به غرب ، به آغوش روسیه بازگشت. در همه این موارد دیپلماسی ازبک طوری رفتار کرده است ، که کمترین آسیب به منافعش وارد شود.

در یک حرکت بی سابقه- دیمیتری مدودف روز گذشته ژوزف استالین را به قتل عام میلیونها روسی محکوم کرد. این در حالیست که استالین هنوز به دلیل نقش رهبری که در جنگ جهانی دوم داشت توسط بخشی از مردم روسیه قهرمان محسوب می شود. لازم به ذکر است پیش از این پوتین در جریان دیدار از Poligon Butovsky  در سال 2007 تنها به ابراز همدردی تاسف درباره تاریخ گذشته این کشور بسنده کرده بود.

* In rare move, Russia president condemns Stalin purges

خلاصه

روابط ایران و روسیه در دوره پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به دلایل مختلف از اهمیت زیادی برخوردار گردیده و در عین حال یکی از موضوعا ت بحث برانگیز هم در حوزه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه و هم در متن سیاست بین‌الملل بوده است. طی این سال‌ها روابط دو کشور فارغ از ضرورت‌های ناشی از همجواری جغرافیایی، سوابق تاریخی، همکاری‌های اقتصادی و رقابت منطقه‌ای، به دلیل موقعیت ویژه‌ای که هر یک از دو کشور در عرصه سیاست بین‌المللی داشته‌اند، مورد توجه خاصی قرار داشته است.

با وجود آنکه در هفته هاي گذشته باراک اوباما رئيس جمهور آمريکا از اجرايي کردن طرح سپر موشکي آمريکا در شرق اروپا اعلام انصراف کرده بود ، اما به باور تحليلگران تداوم بحث طرح هاي جايگزين نشان مي دهد اين اقدام آمريکا صرفا اقدامي تبليغاتي براي جلب همکاري روسيه در موضوعات ديگر بود که با اعلام ترديد مقامات مسکو دربارهء طرح هاي جايگزين به ابزار چانه زني واشنگتن تبديل شده است. از طرفي آمريکا با مطرح کردن بحث طرح هاي جايگزين سپر موشکي در لهستان و جمهوري چک ، اين کارت خود را بر روي ميز مذاکره با روسيه حفظ کرده است و از سوي ديگر ساير کشورهاي منطقه را به رقابت بيشتر براي جلب نظر واشنگتن فراخوانده است. به اعتقاد کارشناسان روسيه پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي به سه دليل به عنوان قدرتي تاثيرگذار در عرصه بين المللي شناخته مي شود ؛ اول موقعيت جغرافياي سياسي و استراتژيک ، دوم برخورداري از حق وتو در شوراي امنيت سازمان ملل ، سوم برخورداري از توانمندي هاي نظامي و هسته اي .در اين چارچوب ناظران بین المللی معتقدند تلاش آمريکا براي منحرف ساختن نگاه روسیه از شرق اروپا ، تثبيت حضور در خاورميانه و آسياي ميانه و همچنين جلب مشارکت روسيه براي کاهش تسليحات هسته اي در واقع کوششي براي مهار دو مولفه اصلي قدرت روسيه است.

خط لوله گاز ترکمنستان به چین در حال اتمام است و رهبران سه کشور ترکمنستان ، چین و ازبکستان در حال آماده شدن برای شرکت در افتتاحیه این خط لوله در 15 دسامبر هستند. به باور تحلیلگران این خط لوله که با هدف انتقال گاز ترکمنستان و ازبکستان به چین ساخته شده است. پس از مناقشه ترکمنستان و روسیه ، به استقلال عشق آباد در صادرات گازی خود کمک می کند. با وجود این نباید فراموش کرد که این خط لوله ، گاز ترکمنستان در میدان گازی مالای Malai در شرق این کشور را به مرزهای ازبکستان منتقل می کند تا از طریق شرکت استریو ترانس گاز Stroitransgaz به مرز چین برسد . این در حالیست که این شرکت از شرکتهای تابع گاز پروم روسیه است. لازم به ذکر است در ژوئن گذشته چین قرار داد 30 ساله برای خرید سالانه 40 میلیارد مترمکعب از گاز ترکمنستان را امضا کرده است و صادرات گاز ترکمنستان از طریق روسیه پس از انفجاری که آوریل گذشته در مسیر خط لوله انتقالی این کشور روی داد و ترکمنستان گازپروم را مقصر دانست به حالت تعلیق درآمده است و گفته می شود در پی این اقدام ترکمنستان ماهانه چیزی حدود 1 میلیارد دلار متضرر می شود.

اما ترکمنستان امیدوار است با اجرای شدن طرح ناباکو به استقلال بیشتری در تنوع بخشیدن به بازار انرژی خود دست یابد.طرح ناباکو یکی از اصلی ترین برنامه های اروپا برای کاهش وابستگی به انرژی روسیه است. پس از مناقشات گازی روسیه و اکراین و استفاده مسکو از اهرم انرژی در مناسبات سیاسی خود با غرب ، اروپا در صدد کاهش وابستگی خود به انرژی روسیه است. طبق آخرین آمار ارائه شده در همین راستا به نظر می رسد در پائیز ۲۰۰۹ اروپا توانسته است خرید خود از گازپروم را چیزی حدود ۷ درصد کاهش دهد.

* Turkmen-China gas pipeline nears completion

* European Energy Firms Fall Short in Gazprom Purchases

سرانجام پس از ماهها رايزني دو جانبه و بين المللي براي عادي سازي روابط ترکيه و ارمنستان ، وزراي خارجه دو کشور در شهر زوريخ سوئيس پيمانی برای عادی‌سازی روابط امضاء کردند. و فردا سرژ سرکيسيان رئيس جمهور ارمنستان نيز در پاسخ به دعوت عبدالله گل رئيس جمهور ترکيه ، براي تماشاي بازي تيم ملي فوتبال دو کشور  به ترکيه سفر می کند تا گام ديگري در مسير ديپلماسي فوتبال آنکارا و ايروان برداشته شود. هر چند اين اقدامات گامهاي مهمي در راه رسيدن به صلح ميان دو کشور محسوب مي شود، اما به عقيده کارشناسان هنوز در دو طرف ترديد‌هايی درباره‌ی چشم انداز توافقات صورت گرفته به چشم می‌خورد.پيمان زوريخ نخستين پيمانيست که پس از يک قرن خصومت ميان ترکيه و ارمنستان امضاء می‌شود.

 گاز پروم اعلام کرد به زودی نشست سه جانبه روسیه ، ترکیه و اسرائیل برای بررسی طرح خط لوله آبی دو برگزار می شود. این خبر از سوی الکساندر مدودف در بیست و چهارمین کنفرانس جهانی گاز در بوینس آیرس اعلام شد. هم اینک خط لوله آبی یک گاز روسیه را از طریق دریای سیاه به ترکیه منتقل می کند و خط لوله جریان آبی دو قرار است گاز روسیه را به ترکیه و خاورمیانه منتقل کند. لازم به ذکر است ترکیه و اسرائیل هر کدام قسمت اعظم نیازهای انرژی خود را از طریق روسیه تامین می کنند. به گفته مقامات گاز پرم این منطقه تنها اهمیت اقتصادی ندارد بلکه از اهمیت سیاسی زیادی برخوردار است.گفته می شود با افزوده شدن کشورهای حوزه بالکان به این طرح منافع سیاسی و اقتصادی این طرح افزایش هم خواهد یافت.به عقیدهء ناظران یکی از عوامل همگرایی ترکیه و اسرائیل با سیاست های روسیه در خاورمیانه و قفقاز وابستگی انرژیک به روسیه است.

* Gazprom: Israel, Russia, Turkey to meet soon for Blue Stream II

به گزارش الکسی کازنسوف خبرنگار CBS عربستان با طرح خرید سیستم دفاع موشکی S-400  که مشابه سیستم دفاع موشکی پاتریوت Patriot آمریکا است در جستجوی جلوگیری از معامله روسیه یا ایران بر سر سیستم موشکی S-300 است. گفته می شود این معامله احتمالا ارزشی بیش از 7 میلیارد دلار خواهد داشت. اما به عقیده برخی کارشناسان چون الکساندر خرامچخین Alexander Khramchikhin تحلیلگر مسائل سیاسی و نظامی در مسکو امکان این معامله در عمل صفر است. زیرا در حال حاضر روسیه امکان تولید دو سامانه موشکی را دارد و تولید سیستم موشکی S-400 مستلزم زمان و هزینه است. از طرف دیگر به دلیل مناقشاتی که روسیه در قفقاز شمالی دارد ، مسکو نسبت به رابطه با هر کشوری که مشوق وهابیگری است حساسیت دارد. در واقع به عقیده تحلیلگران پیوندها و البته موقعیت ویژه ئو کشور ایران و روسیه در سیاست های یکدیگر مانع از آن است که روسیه کشوری در منطقه ای دورتر را به حوزه های نزدیک ترجیح دهد.

* Can Saudi Weapons Deal Prod Russia To Turn Back on Iran?

استفان کوهن نويسنده و استاد دانشگاه در آمريکا در مصاحبه با شبکه تلويزيون راشاتودي ، واشنگتن را عامل اصلي شکل گيري جنگ سرد جديد ميان روسيه و آمريکا معرفي کرد و گفت،اما بعد از روي کار آمدن دولت اوباما دوره اين جنگ سرد نيز به سر آمده است.وي افزود،اما با وجود اينکه دولت اوباما طرح سامانه موشکي را لغو کرده است،برخي از کارشناسان و تحليلگران روسي ،طرح جديد موشکي اوباما را براي مسکو خطرناک تر مي دانند.

کوهن در خصوص مسئله ايران نيز گفت،واشنگتن ماهيت روابط روسيه و ايران را به هيچ عنوان در ک نمي کند.ما نمي توانيم به مسکو ديکته کنيم که با ايران سخت برخورد کند،زيرا روسيه در يک موقعيت حساس ژئو پولتيک قرار دارد.اين کشور جمعيت بيست تا بيست و پنج ميليوني مسلمان دارد که ايران هرگز در صدد تحريک آنها بر ضد مسکو برنيامده است.روسيه در احاطه پايگاههاي ناتو قرار دارد و ايران کشوري نيست که بخواهد به ناتو ملحق شود. واشنگتن اين مسائل را در نمي يابد.
کوهن درباره احتمال حمله اسرائيل به ايران نيز گفت،اين احتمال و جود دارد اما دولت اوباما به اسرائيل با وجود همه قدرتي که در واشنگتن دارد،خاطرنشان مي کند که اين رژيم يک ارباب رجوع براي آمريکا محسوب مي شود و نبايد دست به اقدام غيرقابل بزند.

این روزها یکی از بحث های روز محافل سیاسی ایران اظهارات دیمیتری مدودف در مورد موضوع هسته ای ایران است که نشان می دهد روسیه در راستای افزایش فشارهای اقتصادی بر ایران با ایالات متحده آمریکا هم قدم شده است. چنانچه رئیس جمهور روسیه پا را فراتر گذاشته و بطور آشکار گفته است اگر ایران در نشست گروه 5+ 1 با قدرتهای جهانی همراهی نکند ، باید گزینه های دیگر را در مورد برنامه هسته ای ایران استفاده کرد. از این رو برخی کارشناسان ایرانی در مورد احتمال معاملات پشت پرده واشنگتن و مسکو اظهار نگرانی می کنند و حتی تعدادی نیز می گویند احتمال وجود معامله بزرگ پشت پرده وجود دارد به ویژه اینکه هفته گذشته باراک اوباما رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا از صرف نظر این کشور از استقرار سپر موشکی در اروپای شرقی خبر داد.اما در برابر چنین تحلیل های چند سوال مطرح می شود که چالش برانگیز است.از جمله اینکه باید پرسید کارت امتیازی که روسیه در مورد ایران می تواند به آمریکا واگذار کند ، چیست؟ یعنی سقف امتیازی که مسکو حاضر است در مساله هسته ای ایران بپردازد چیست؟ در مقابل نیز یک سوال دیگر مطرح است که ایالات متحده از پیگیری مصررانه برنامه هسته ای ایران چه هدف یا اهدافی را پیگیری می کند؟ در واقع آیا روسیه می تواند فراتر از رضایت به تعطیلی برنامه هسته ای ایران به آمریکا امتیازی بپردازد ؟ و آیا تنها هدف آمریکا توقف برنامه هسته ای ایران است؟ این در حالیست که بسیاری محافل آکادمیک بر این باورند که تبلیغات وسیع آمریکا علیه برنامه هسته ای ایران تنها ابزاری برای چانه زنی و تغییر رفتار دولت ایران است و برنامه هسته ای ایران با آنچه واشنگتن از آن به عنوان تهدید یاد می کند فاصلهء زیادی دارد. در حقیقت نه آمریکا حاضر به محدود سازی هدفش در ایران را دارد و نه روسیه می تواند فراتر از تعطیلی برنامه هسته ای ایران را بپذیرد.به عبارت دیگر نتیجهء این تحلیل این است که اگر معامله ای بین آمریکا و روسیه بر سر مساله هسته ای ایران صورت گرفته باشد یا گرفته شود نمی تواند به معنای حل کامل مساله ایران بین روسیه و آمریکا باشد.

منبع : بررسی استراتژیک به نقل از صدای المان

نویسنده: جواد طالعی

 جمهوری ترکمنستان در زمینه تامین انرژی جهان جایگاه ویژه‌ای می‌یابد. این کشور، به زودی دو خط لوله انتقال گاز را به ایران و چین مورد بهره‌برداری قرار می‌دهد. عشق‌‌آباد، به حفاری نفت در اعماق خزر هم می‌اندیشد.خبر بهره‌برداری دو خط لوله انتقال گاز به ایران و چین را رئیس‌جمهور ترکمنستان اخیرا اعلام کرد. تا امروز، کنسرن گازپروم روسیه خریدار اصلی گاز ترکمنستان بود. این کنسرن، گاز ترکمنستان را در اختیار مصرف‌کنندگان دیگر قرار می‌داد.

محمد فرهاد کلینی-بررسی استراتژیک

اكنون برای ایجاد یك هرم منطقی و منطقه ای فرصت مناسبی ایجاد شده است و تركیه باید درك كند كه در مثلث همكاری ایران، روسیه، تركیه و مثلث قفقاز، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان به هر حال یك ضلع مهم محسوب می شود.تركیه همواره قفقاز را با دید فرصت و تهدید ارزیابی كرده و هیچگاه رقیب بزرگ یعنی روسیه را فراموش نكرده است. فروپاشی اتحاد شوروی، تركیه را بر سر یك سه راهی در پازل درونی قفقاز قرار داد و اولویت انتخاب با عوامل فرهنگ در استراتژی منطقه ای و رفع تهدید در استراتژی نزدیك و ایجاد پل و بستر در استراتژی متصل ساختن قفقاز به آسیای میانه باعث گردید تا شتاب ابهام در انتخاب اولویت ها افزایش یابد و سرانجام آنكارا ترجیح داد جمهوری آذربایجان را به عنوان اولویت اول استراتژی و سپس گرجستان را به عنوان سكوی دسترسی و ارمنستان را به عنوان مهاركننده تهدید برنامه ریزی كند. آنها در قفقاز نگران انتقام ارامنه و دور جدید فعالیت جهانی ارامنه علیه نقش تركیه و از طرفی دیگر نگران ثبات شكننده در گرجستان و نهایتا شیوه بازی خاكستری در جمهوری آذربایجان بودند بنابراین سیاست آنكارا در پایان قرن گذشته مسیر احساسی خود را اصلاح كرد و این بار تصمیم گرفت با معادلات جدید به قفقاز نگاه و از سیاست اقدام مستقیم و عجولانه پرهیز كند.

منبع: بررسی استراتژیک به نقل از ایراس

 سرگئي كولي‌كوف، «ني‌زاوي‌سي‌مايا گازي‌يتا»

روند تحولات در عرصة انرژي روسيه‌گواه آن است كه كاهش شديد سرمايه‌گذاري‌ها و به تبع آن دامنه عمليات اكتشافي- زمين‌شناسي در اين كشور به احتمال زياد اجراي برنامه‌هاي دولت در زمينه افزايش توليد نفت و گاز در اين كشور را در آينده با چالش مواجه خواهد كرد. به‌گزارش وزارت منابع طبيعي روسيه، طي شش ماه اول سال جاري ميلادي شركت‌هاي استخراجي سرمايه‌گذاري‌هاي خود را در عمليات اكتشافي به ميزان 30-20% كاهش داده‌اند. كارشناسان بر اين عقيده هستند كه كاهش واقعي اين هزينه‌ها معادل 50% و بيشتر است كه همزمان شامل فعاليت‌هاي دريايي و خشكي اين شركت‌ها مي‌شود. به تصريح آنها، ادامة اين روند تا 5-4 سال آينده برنامه‌هاي توليد نفت را مختل خواهد كرد، ولي با توجه به اينكه همه ميادين اساسي گازي تا‌كنون كشف شده‌اند، اين عامل مي‌تواند در حوزة توليد گاز تأثير اندكي خواهد داشت و بيشترين آسيب را به صنعت نفت روسيه وارد خواهد آورد. دنيس خراموف، رئيس اداره سياست دولتي و تنظيم دولتي وزارت منابع طبيعي روسيه در اين خصوص اظهار داشت: «شركت‌هاي نفت و گاز روسيه طي شش ماه اول سال جاري ميلادي سرمايه‌گذاري‌هاي خود را در زمينه عمليات اكتشافي زمين شناسي در فلات قاره به ميزان 20 تا 30 درصد كاهش داده‌اند». او اين كاهش سرمايه‌گذاري‌ها را با اوضاع جاري اقتصادي روسيه مرتبط دانست‌ و تصريح كرد كاهش هزينه‌ها شامل همه حوزه‌هاي سرمايه‌گذاري مي‌شود. به‌گفته خراموف، در سال 2009 سرمايه‌گذاري دولتي در عمليات اكتشافي زير 1 ميليارد روبل برآورد مي‌شود

تصمیم اکرایان برای کاهش خرید گاز از روسیه در سال 2010 و افزایش تعرفه های ترانزیت ، گویای حرکت احتمالی اکراین و روسیه در جهت چالش گازی دیگریست که حالا با وجود چالش های گذشته برای روسیه بسیار خسته کننده شده است. به گزارش راشاتودی نخست وزیر اکراین اعلام کرد میزان خرید گاز خود را در سال آینده به سی و دو میلیارد متر مکعب کاهش خواهد داد. این مقدار با میزان گاز خریداری شده امسال اکراین برابر است اما بسیار کمتر از میزانی می باشد که این کشور با شرکت گازپروم روسیه در خصوص آن توافق کرده بود. یولیا تیموشنکو نخست وزیر اکراین با اعلام این خبر تصریح کرد در سال 2010 تعرفه های ترانزیت گاز را پنجاه تا هشتاد درصد افزایش خواهد داد. وی تاکید کرد در صورتی که بنا به هر دلیلی انتقال گاز از روسیه به اکراین متوقف شود این کشور با مشکلی مواجه نخواهد شد زیرا کیف به اندازه کافی گاز ذخیره شده زیر زمینی در اختیار دارد.

در چنین شرایطی این سوال مطرح است که چالش جدید چه تاثیری بر رابطهء اکراین اتحادیه اروپا خواهد داشت؟ محتمل ترین برداشت از رویکرد جدید اکراین به رابطه گازی با روسیه این است که به نظر می رسد پیش دستی کیف در اعلام شروط جدید ، تحمیل چالش جدید در روابط روسیه و اتحادیه اروپا است. در واقع اینک توپ در زمین روسیه است و مسئولیت پیامدهای احتمالی هر واکنشی از سوی مسکو نیز به عهدهء روسیه خواهد بود.

طی سفر وزیر انرژی روسیه سرگی شماتکو به عراق و دیدار وی با نوری مالکی نخست وزیر این کشور و وزرای نفت و برق عراق بار دیگر مقامات دو کشور در خصوص ادامه مذاکرات دربارهء قراردادهایشان در دوره صدام به توافق رسیدند.پیش از این در سفر نوری مالکی در آوریل گذشته نیز مقامات دو کشور بر ادامهء مذاکرات توافق کرده بودند.مهمترین بخش این مذاکرات در مورد سرنوشت شرکت نفتی لوک اویل در عراق است.در سال 1996کنسرسیوم روسی شامل گروه نفتی لوک اویل قرارداد 3.7 میلیارد دلاری توسعه حوزه نفتی اورنای غربی [1] را امضاء کرده بود اما در سال 2002 ماهها قبل از حمله آمریکا به عراق صدام این قرار داد را لغو کرده بود.گفته می شود حوزه نفتی اورنای غربی چیزی حدود 12.9 میلیارد بشکه نفت ذخیره دارد و شرکتهای روسی در تلاشند به قراردادهای جدیدی در این حوزه نفتی و سایر میادین نفت و گاز عراق دست بیابند.

بررسی استراتژیک به نقل از آینده

 مسکو از دولت اوباما خواسته است از ایجاد این سیستم در کنار مرزهای روسیه اجتناب کند تا مسکو نیز آمریکا را در ایجاد تحریم‌های بیشتر علیه ایران مانند تحریم مواد نفتی و بنزین همراهی کندتا کنون هیچ توضیحی از طرف مقامات رسمی آمریکا، لهستان و چک در این خصوص داده نشده است.
به گزارش سرویس‌ بین‌الملل «آینده»، روزنامه لهستانی Gazeta wyborcza نوشت:

واشنگتن قصد دارد برنامه ایجاد سپر دفاعی در کشورهای لهستان و جمهوری چک را کنار گذارد.البته این تصمیم از طرف آمریکا برای احترام گذاشتن به خواسته‌های روسیه انجام می‌شود و همچنین آمریکا اکنون دو گزینه اسرائیل و ترکیه را که از هم‌پیمانان این کشور محسوب می‌شوند، مد نظر دارد. تا کنون هیچ توضیحی از طرف مقامات رسمی آمریکا، لهستان و چک در این خصوص داده نشده است؛ اما این روزنامه لهستانی از قول یک منبع آمریکایی اذعان کرده است که اکنون ایجاد سپر موشکی در اسرائیل و ترکیه، تحت بررسی است.به گزاش سایت اسرائیلی دبکا، طبق گزارش یکی از سخنگویان پنتاگون، ایجاد سیستم دفاعی در اسرائیل دست بررسی است و هنوز تصمیم قاطعی در این مورد گرفته نشده است، اما آن‌گونه که از شواهد پیداست و از آن‌جا که در ساخت سپر دفاعی در لهستان و چک هنوز شاهد تعلل آمریکا هستیم، درست بودن این ادعا دور از ذهن نیست. بعد از اینکه اوباما با رهبران روسیه در 6 و 7 جولای دیدار کرد و اینکه آن‌ها از ایجاد سپر موشکی در کشورهای اروپای شرقی اظهار نارضایتی کردند، تصمیم برای ایجاد چنین سیستمی در یکی از کشورهای نزدیک ایران دور از انتظار نیست.طبق تحلیل دبکا می‌توان هفت دلیل برای استقرار چنین سپری در اسرائیل ذکر نمود:

به گزارش دیلی نیوز سفیر آمریکا در تفلیس گفت که امیدوار است مرز کازبگی – زمو [1] میان روسیه و گرجستان که از جولای 2006 بسته است بازگشایی شود و روابط تجاری و توریستی دو کشور از این مسیر امکان پذیر شود. این در حالیست که می گذشته هم وزیر خارجه گرجستان گفته بود مسکو تفلیس را مطلع کرده است که برای بازگشایی این مرز آمادگی دارد اما از آن زمان تاکنون پیشرفتی حاصل نشده است.

گفته می شود در راستای تحقق این طرح ، آمریکا 2.4 میلیون دلار کمک مالی به گرجستان اختصاص داده است تا با مدرنیزه ساختن تجهیزات مرزی خود امنیت خود را در این منطقه افزایش دهد.طبق ارزیابی های صورت گرفته تا کنون گرجستان برای طرح های مشابهی در ساداخلو [2] در مرز ارمنستان و پل سرخ [3]  و لاگودخی [4] در مرز آذربایجان جمعا 5.75 میلیون دلار هزینه کرده است.

[1] . Kazbegi-Zemo Larsi

[2] . Sadakhlo

[3] . Red Bridge

[4] . Lagodekhi

* U.S.-Modernized Border Crossing Station on Georgia-Russian Border

طی هفته ای که گذشت ترکیه و ارمنستان توافق کردند در مسیر عادی سازی روابط خود ، با تشکیل یک کمیسیون علمی از کارشناسان دو کشور و برخی کشورهای دیگر به بررسی حوادث مربوط به کشتار ارامنه در امپراتوری عثمانی در سال 1915 بپردازند.به باور تحلیلگران این توافق که در راستای حل اصلی ترین چالش در روابط دو کشور است ضمن تسهیل در عادی سازی روابط دو جانبه ، به برقراری امنیت و ثبات در منطقه قفقاز جنوبی کمک می کند و در عین حال انتظار می رود باعث بهبود روابط ترکیه با اتحادیه اروپا شود.لازم به ذکر است که در پاسخ به سفر عبدالله گل رئیس جمهور ترکیه به ایروان در سال گذشته که برای تماشای مسابقه فوتبال تیم ملی های دو کشور انجام شد و از آن به عنوان دیپلماسی فوتبال در روابط دو کشور یاد می شود ، طی روزهای آینده نیز سرژ سرکیسیان رئیس جمهور ارمنستان برای تماشای بازی برگشت دو تیم به ترکیه سفر خواهد کرد.

منبع : دویچه وله

به گزارش یک روزنامه اتریشی، کشتی روسی Artric Sea که برای مدتی مفقود‌الاثر بود، موشک‌های مدرن زمین به هوا برای ایران حمل می‌کرده است. مافیای روسیه موشک‌های اس ۳۰۰ را در کالینینگراد به کشتی حمل کرده بود.روزنامه اتریشی "سالزبورگر ناخریشتن" روز جمعه (۴ سپتامبر) گزارشی درباره معامله مافیای روس با جمهوری اسلامی منتشر کرد. در این گزارش که توسط خبرنگار روزنامه مزبور در اورشلیم تهیه شده، آمده است: «منابع مطلع اسرائیلی که در رابطه تنگاتنگ با سرویس‌های اطلاعاتی غربی قرار دارند، ماجرای بارگیری موشک‌های اس ۳۰۰ را برملا کردند».

معامله ایران با مافیای روس

منابع اسرائیلی به خبرنگار روزنامه اتریشی گفته‌اند که یک گروه مافیائی که در ارتش روسیه پایگاه دارد، قبلا قرار ارسال موشک‌های مدرن اس ۳۰۰ را با ایران گذاشته بود. عوامل این گروه، هنگامی که کشتی آرکتیک قبل از مفقود شدن برای تعمیر در بندر کالینینگراد پهلو گرفته بود، موشک‌ها را بار آن کردند.کالینینگراد یکی از شهرهای برون‌مرزی روسیه است که در کنار بالتیک میان لهستان و لیتوانی قرار دارد. کشتی آرکتیک روز ۲۳ ژوئیه از فنلاند به قصد الجزایر حرکت کرد و بعدا اعلام شد که دزدان دریائی آن را ربوده‌اند.این کشتی تا روز ۱۷ اوت مفقود‌الاثر بود و سرانجام به وسیله یک کشتی جنگی روسی در نزدیکی سواحل کاپ‌ورد آزاد شد. از همان زمان شایع شده بود که کشتی ربوده شده حامل سلاح‌های مدرن بوده است.

آمریکا و ناتو در ماه گذشته مرگبارترین دورهء ماموریت خود در افغانستان را پشت سر گذاشتند ، البته هنوز روزها و ماههای آینده در پیش است و با وجود امنیتی تر شدن اوضاع افغانستان پس از انتخابات ریاست جمهوری این کشور ، وضعیت نظامیان خارجی در این کشور نیز چندان قابل پیش بینی نیست ، از همین رو با اذعان فرماندهان آمریکایی حاضر در افغانستان مبنی بر ناکارآمدی استراتژی کنونی این کشور در افغانستان ، بسیاری از کارشناسان غربی در هفته های گذشته خواستار تغییر استراتژی آمریکا در افغانستان شده اند.در این میان جرج ویل تحلیلگر و روزنامه نگار محافظه کار آمریکا معتقد است : خط مشی جدید آمریکا در افغانستان باید بر اساس کاهش شمار نیروهای آمریکایی مستقر در این کشور انجام شود تا نیروهای نظامی آمریکایی بتوانند در قالب خط مشی جدید در این کشور خدمتت کنند.وی می گوید نیروهای نظامی آمریکا فقط باید کارهایی را در افغانستان انجام بدهند که می توانند از راه دور با استفاده از عملیات اطلاعاتی و پشتیبانی اجرا شوند. این روزنامه نگار آمریکایی می افزاید در این راهبرد جدید آمریکا در افغانستان ، واشنگتن باید اقداماتش را بر مرزهای یک هزار و پنصد مایلی این کشور با پاکستان متمرکز کند که رفت و آمد در آن به راحتی انجام می شود.در واقع در این میان کشوری که در حائز اهمیت است پاکستان است.

با توجه به اظهارات ویل و برخی کارشناسان آمریکایی دیگر به نظر می رسد آمریکائیان در صدد کاهش مسئولیت عینی خود در افغانستان هستند . اما با وجود اهمیت افزایش نقش افغانها در مسائل امنیتی کشورشان ، از نظر ناظر بین المللی بیم آن می رود که این گریز از مسئولیت آمریکا موجب هزینه های بیشتر مردم افغانستان حداقل در کوتاه مدت شود.

نوشته ولاديمير سالويوف -روزنامه «كمرسانت» - منبع : بررسی استراتژیک

در ژنو مذاكرات روسي-آمريكايي درباره كاهش تسليحات راهبردي تهاجمي ازسرگرفته شد. قرار است قرارداد جديد تا 5 دسامبر آماده شود. طبق اطلاعاتي كه «كمرسانت» دريافت كرده است، مذاكره كنندگان عجله زيادي مي‌كنند تا بتوانند در ماه سپتامبر ويرايش اوليه را به روساي جمهوري روسيه و ايالات متحده ارائه دهند. ولي ممكن است اين سند به اندازه سند چارچوبي كه در ماه جولاي توسط طرفين اعلام شد، مبهم باشد. مسكو و واشنگتن نه مي توانند ميزان كاهش وسايل حمل كننده را هماهنگ كنند و نه قواعد و مقررات محاسبه كلاهك‌ها. همين امر مي تواند زمانبندي تدارك قرارداد را كه سران دو كشور تعيين كردند، بر هم بزند. آناتولي آنتونوف مدير اداره مسايل امنيت و خلع سلاح وزارت امور خارجه روسيه رياست طرف روسي را بر عهده دارد. خانم روز گوته‌مولر معاون وزير امور خارجه ايالات متحده رئيس هيأت ديپلمات‌هاي آمريكايي است. ديروز آندري نسترنكو رئيس اداره اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه روسيه به «كمرسانت» گفت: «مذاكرات شروع شده و به صورت برنامه ريزي شده اجرا مي‌شود. دستور روز بسيار فشرده و شامل جنبه هاي مختلف قرارداد آينده است». آقاي نسترنكو از ذكر مفاد سند آينده كه بايد در حين مذاكرات جاري هماهنگ شود، خودداري كرد و گفت: «با عنايت به حساس بودن مسايل مورد بحث، تصميم گرفته شد فقط بعد از دستيابي به توافق اين مسايل فاش شود».

به نقل از مقامات دفاعی روسیه ، عربستان قراردادی 2 میلیارد دلاری خرید تسلیحات نظامی از روسیه را به امضا رسانده است.به گفتهء منابع روسی عربستان قصد خرید بیش از 150 هلیکوپتر را دارد که شامل 30 هلیکوپتر جنگی Mi-35 و بیش از 120 هلکوپتر ترابری Mi-17 می شود ، و همچنین حدود 150 تانک T-90S ، 250 خودرو جنگی پیاده نظام BMP-3 و دو جفت سامانانه دفاع هوایی از روسیه را دارد.نکتهء قابل توجه در قراردادهای نظامی روسیه و عربستان این است که عربستان سعودی به عنوان متحد قدیمی آمریکا محسوب می شود اما در سالهای اخیر به یکی از مشتریان بزرگ سلاح های روسی در خاورمیانه تبدیل شده است. که البته بطور کلی به نظر می رسد این رویکرد ریاض ریشه در اختلافاتی دارد که از زمان وقوع حادثه یازده سپتامبر میان این کشور و ایالات متحده آمریکا شکل گرفته است.

 * Russia, Saudi Arabia 'set to finalise arms deal'

منبع : بررسی استراتژیک به نقل از همشهری تايم-ترجمه حسين غلام‌رضايي

ما در اتاق پذيرايي منزل مسكوني لبدف براي مصاحبه با او نشسته‌ايم؛ خانه‌اي مجلل و بزرگ در غرب مسكو، استخري زير زمين دارد كه كف آن با سنگ‌هاي مرمرين ايتاليايي تزئين شده است.
در سقف آن فرشتگان بالدار آسماني كه به شكل بچه‌هايي خردسال هستند به طرز زيبايي با آبرنگ نقاشي شده‌اند. در پشت پنجره‌اي لوزي شكل و بزرگ، راه پله‌اي است كه به شكل معماري سنتي ايتاليا ساخته شده است.

خارج از ساختمان چند نگهبان در حال گشت زني در سواره‌روها هستند. اتومبيلB.M.W مدل بالاي مشكي رنگ با شيشه‌هاي رنگي داخل حياط نظر هر بيننده‌اي را به‌خود جلب مي‌كند. الكساندر لبدف 49 ساله با لباسي جين و پيراهني سفيد و جليقه‌اي مشكي و عينكي با لنزهاي مستطيل شكل و موهايي خاكستري رنگ و ژوليده روبه‌روي ما نشسته است. قيافه او بيشتر به كارگردان‌هاي سينما شبيه است. لهجه‌اي تقريباً انگليسي دارد چون در دهه 1980 به‌عنوان جاسوس K.G.B در سفارتخانه اتحاد جماهير شوروي در لندن به كار مشغول بوده است.

بررسی استراتژیک به نقل از خبرگزاری «ریا نووستی»

روزنامه آمریکایی The Christian Science Monitor در مقاله ای که روز سه شنبه منتشر شد، نوشت که روز دوشنبه نفوذ افراط گرایان در جنوب روسیه به اوج خود رسید و در اینگوشتیا تروریستی انتحاری در نازران مینی بوسی را منفجر کرد که در نتیجه آن 21 نفر کشته و بسیاری نیز زخمی شدند. آنطور که این نشریه می نویسد، "خشونتی که شورشیان اسلام گرای افراطی نشان می دهند، به تدریج از چچن که در آنجا تحت فشار قرار گرفته بودند، فراتر رفته و به قفقاز شمالی می رود". این روزنامه آمریکایی خاطر نشان می کند که رویدادهای اخیر باری دیگر این نگرانی را ایجاد کردند که مسکو می تواند کنترل خود بر قفقاز شمالی را از دست بدهد. طی سال های اخیر دو بار در چچن جنگ هایی خونین انجام شدند و تنها چندی پیش بود که "فرمول" آرامش پیدا شد و قدرت بطور کامل به "رمضان قادروف" سپرده شد؛ او جنگجویان را در بین نیروهای انتظامی چچن قرار داد و آنطور که بسیاری می گویند ترور مخالفین خود را آغاز کرد. اما این روزنامه می نویسد که "فرمول" یادشده در سایر مناطق کارآیی ندارد و سوءقصد اخیر به جان "یونس بیک یفکوروف" رئیس جمهور اینگوشتیا این را نشان داد.

یکی از قدرت های صاحب نفوذ در آسیای مرکزی چین می باشد ، که حتی گاهی اوقات به نظر می رسد از روسیه در اینباره پیشی می گیرد. ایوان سافرانچوک استاد موسسه دولتي روابط بين الملل مسکو و تحليلگر مسائل نظامي نیز تاکيد دارد گرچه چين در برخي زمينه ها از جمله بازرگاني در آسياي مرکزي از روسيه پيش است اما در زمينه هاي امنيتي در اين منطقه به همکاري روسيه نياز دارد.وی معتقد است روسيه و چين شرکاي يکديگر در آسياي مرکزي هستند .هر دو از موسسین سازمان همکاريهاي شانگهاي هستند و از اين رو هر دو مي خواهند تا درباره منطقه احساس مسؤوليت کنند بدون اينکه بخواهند امريکا را در اين کار مداخله دهند. با وجود اين نوعي رقابت ميان روسيه و چين وجود دارد و اين رقابت بويژه در سالهاي اخير بر سر منابع گازي ترکمنستان افزايش پيدا کرده است. گرچه ميان شرکتهاي دولتي روسيه و چيني رقابت بازرگاني وجود دارد در عين حال در سطوح استراتژيک دولتي ، دو طرف منافع و زبان مشترکي را درباره مسائل آسياي مرکزي پيدا کرده اند از اين رو مي توان گفت که نوعي همکاري و هماهنگي استراتژيک ميان دو کشور وجود دارد در عين حال رقابتي تجاري هم ميان دو طرف برقرار است و البته دولتهاي دو طرف تلاش مي کنند تا اين دو سطح استراتژيک و بازرگاني با يکديگر برخورد نکنند.

هر چند به نظر مي رسد که چين در زمينه نرم قدرت توانسته دست بالاتري از روسيه در اسياي مرکزي داشته باشد و مثلا با پرداخت وام و نيز گسترش اجناس خود در بازارهاي اين کشورها اين کار را انجام مي دهد. امااين کارشناس روس معتقد است به دلیل قدرت بازرگاني زياد چین –قدرت سرمایه گذاری بیشتر و از طريق برگزاري برنامه هاي آموزشي و کارهاي ديگر چین حضور خود را در آسیای مرکزی تقويت کرده است. و در کل روسيه در برخي زمينه ها از چين عقب مانده است اما چين اين آمادگي را ندارد که مسؤوليت مسائل امنيتي را در آسياي مرکزي برعهده بگيرد و به نظر مي رسد که دولت چين تا حدي مي ترسد که به شکلي فعال وارد مسائل امنيتي آسياي مرکزي شود از اين رو این کشور به همکاري روسيه بويژه در زمينه هاي امنيتي نياز دارد.

 با سفر ولادیمیر پوتین نخست وزیر روسیه به ترکیه و ملاقات مقامات دو کشور ، دو طرف  به بحث و بررسی مسائل دو جانبه و منطقه ای پرداختند تا بار دیگر روابط مسکو و آنکارا مورد توجه ناظران بین المللی قرار گیرد.به ویژه اینکه گفته می شود در این سفر مقامات روسیه و ترکیه در خصوص همکاری در حوزه انرژی موافقتنامه ای امضاء کردند وترکیه  با استفاده روسیه از آبهای این کشور برای احداث خط لوله جریان جنوبی موافقت کرده است.به باور تحلیلگران این توافقات از دو جهت قابل ارزیابیست از طرفی سیاست های آنکارا در همکاری با دو خط لوله جریان جنوبی و ناباکو که دو طرح رقیب محسوب می شوند نشان دهندهء تمایل ترکیه به ایفاء سیاستهای مستقل از شرق و غرب است.از سوی دیگر هر چند روابط رو به رشد ترکیه و روسیه پس از جنگ عراق در  سال 2003  دست دو طرف را در منطقهء اوراسیا بازتر کرده است اما به عقیدهء ناظران بین المللی تحولات آینده در این منطقه مستلزم موضع گیری های شفاف تری از سوی مسکو و آنکارا خواهد بود.

* Russia says Turkey agrees to start S.Stream work

* Energy rivalry to dominate Putin’s agenda in Ankara

* From bad memories to nuclear deal: Putin due in Ankara

اين هفته نشست غير رسمي سران سازمان پيمان امنيت جمعي در قرقيزستان كه با حضور رهبران هفت كشور عضو اين سازمان انجام شد، با موفقيت روسيه همراه بود. در واقع مسکو توانست در چارچوب طرح تشكيل نيروهاي واكنش سريع در چارچوب فعاليت سازمان پيمان امنيت جمعي يک گام عملي ديگر در جهت تقويت حضور نظامي خويش در منطقه بردارد.در جريان اين نشست مسكو و بيشكك علاوه بر توافق بر افزايش حضور نظامي روسيه در اين کشور ، در خصوص ايجاد پايگاه دوم نظامي روسيه در خاك قرقيزستان هم به توافقاتي رسيدند البته مذاکره در اينباره بين دو کشور ادامه خواهد داشت. با وجود اين به نظر مي رسد روسيه نه تنها حوزه نفوذ خويش در منطقه استراتژيك آسياي مركزي كه آمريكا و چين در آن فعال شده اند را از دست نداد، بلكه مواضع خويش در اين منطقه را هم تقويت كرد.کارشناسان معتقدند اين تصميم نه تنها از نظر نظامي بلکه از نظر سياسي براي مسکو اهميت دارد.برخي از تحليلگران مي گويند حضور نيروهاي روسي در منطقه امکان تامين امنيت کشور و منطقه را به طور کامل فراهم مي کند اما برخي ناظران بين المللي نيز مي گويند اعلام نگراني و مخالفت کشورهايي چون ازبکستان نشان مي‌دهد كه به همين اندازه امکان نزديكي روابط تاشکند با غرب و آمريكا وجود دارد و مسلما اين به نفع منطقه نخواهد بود.

تنها چند روز مانده که بگوئیم درست یک سال از جنگ گرجستان و روسیه می گذرد. جنگی که اگر ترکیه در مقابل عبور یگانهای ناتو مقاومت نمی کرد می رفت که به یک جنگ بزرگ تبدیل شود.اما سرانجام با پیمان آتش بسی که با وساطت فرانسه و اروپا تنظیم شد شعله های جنگ فرو خوابید.با این وجود سفر این هفته جوزف بایدن معاون اروپایی باراک اوباما به گرجستان و اظهارات متقابل مقامات دو کشور و همچنین مقامات دفاعی روسیه نشان می دهد هنوز زیر خاکستر قفقاز شعله هایی در حال جان گرفتن است.در جریان این سفر بایدن علاوه بر اینکه اعلام کرد آمریکا از حرکت گرجستان به سمت آزادی و دموکراسی و اتحاد حمایت می کند . با صراحت گفت : من می دانم اینجا نگرانی هایی وجود دارد ، من درک می کنم و تلاش ما برای باز نشاندن رابطه با روسیه دربارهء گرجستان هم خواهد بود.اجازه دهید روشن بگویم : آنها حق ندارند ، آنها نمی خواهند و آنها نمی توانند!

* U.S. backs Georgia, Russia must pull back

همانطور که پیش از این نیز پیش بینی شده بود انتخابات ریاست جمهوری قرقیزستان هم با حواشی زیادی همراه شد.تنها چند ساعت از شروع انتخابات نگذشته بود که نامزدهای مخالف دولت با اعتراض به نحوهء برگزاری انتخابات خواستار توقف رای گیری شدند.اگر چه چندی پیش کارشناسان سیاسی آسیای مرکزی از شبیه سازی وقایع ایران پس از انتخابات در کشورهای این منطقه ابراز نگرانی کرده بودند اما لازم به ذکر است که انتخابات قرقیزستان از آغاز نیز با ابهامات زیادی همراه بود.در تمام هفته های گذشته فرآیند پیچیده و غیر معمول بررسی صلاحیت کاندیداها –انتخاب یک روز کاری برای برگزاری انتخابات از یک سو و جریانات پشت پرده کاندیداها از سوی دیگر با بحث و گمانه زنی های زیادی همراه شد.

دولت قرقیزستان مدعیست نامزدهای مخالف دولت از سوی غرب پشتیبانی می شوند.این در حالیست که بسیاری نیز معتقدند باقی اف طی یک انقلاب رنگی هدایت شده به قدرت رسید اما رفته رفته از آرمان انقلابی خود فاصله گرفت.حتی پس از منازعات سیاسی دربارهء پایگاه هوایی مناس در این کشور که در نهایت چندی پیش به توافق دوباره قرقیزستان و آمریکا انجامید ، برخی کارشناسان از این توافق به عنوان تاکتیکی انتخاباتی یاد می کردند.این گروه حتی مدعی شده اند به زودی با نزدیک شدن به اواسط آگوست که موعد قانونی پایان قرارداد مناس می باشد ، بار دیگر بیشکک سرکشی خود در این باره شروع خواهد کرد.

در مجموع باید گفت با شرایط موجود تحولات آینده قرقیزستان قابل پیش بینی نیست.هر چند باید گفت : آرام و صلح آمیز نخواهد بود.

 * THE EXAMPLE OF IRAN COULD FUEL REPRESSION IN FORMER SOVIET STATES

 *Key facts about Kyrgyzstan

اين هفته در حاشيه نشست سران جامعه مشترك المنافع در مسكو ، روساي جمهوري روسيه، آذربايجان و ارمنستان بصورت سه جانبه با يكديگر ديداري داشتند تا در خصوص حل و فصل مناقشه قره باغ به گفت‌وگو بپردازند.گفته مي شود قبل از اين ديدار الهام علي‌اف و سرژ سركيسيان روساي جمهور آذربايجان و ارمنستان مذاكرات جداگانه‌اي در اين زمينه با يكديگر داشتند . مشکل قره باغ يکي از بزرگترين چالشهاي قفقاز به شمار می‌آيد. در حالي که گروه مينسک در سطح بين المللي مسئوليت حل اين بحران را به عهده دارد ، به باور تحليلگران رئيس جمهوري روسيه در صدد است به ابتكار عمل خويش به بررسي جزئيات حل و فصل اين مناقشه پرداخته و به پيشرفتي در اين زمينه دست يابد.به نظر مي رسد پس از آتش بس 1994 ، اينک مذاکرات حل مناقشهء قره باغ سرعت بيشتري يافته است. اين در حاليست که برخي کارشناسان مي گويند مذاکرات صلح با تشديد مسابقه تسليحاتی دو کشور همسايه همزمان شده است. به اذعان اين کارشناسان حل نشدن مشکل قره باغ در سالهاي گذشته ، دو کشور همسايه را مجبور کرده است  تا بودجه نظامي خود را افزايش دهند از اين رو بيم آن مي رود اگر مذاکرات صلح بي نتيجه بماند جنگی ديگر در قفقاز روي دهد

منبع :رادیو فرانسه

 ایران از ده سال پیش می کوشد خود را به یک سیستم دفاعی ضد هوایی روسی موسوم به S300 مجهز کند. ولی مذاکرات هنوز به نتیجه نرسیده است. در صورتیکه تأسیسات اتمی ایران مورد حملۀ آمریکا یا اسرائیل قرار گیرد، موشک های روسی S300 محور اساسی دفاع جمهوری اسلامی ایران را تشکیل خواهد داد. کارشناسان معتقدند که این موشک از موشک پاتریوت 3 آمریکایی پیشرفته تر است و قادر است یک هواپیمای جنگی یا یک موشک را در فاصلۀ 150 کیلومتری سرنگون کند. شانس موفقیت چنین عملیاتی بیش از 80 در صد پیش بینی شده است. تهران همۀ تلاش خود را برای بدست آوردن چنین موشکی به کار می برد.

اسرائیل با فروش این سیستم دفاعی به ایران سخت مخالف است و می گوید این سیستم تسلیحاتی ممکن است موازنۀ نیروها را درخاورمیانه دگرگون کند.

اين هفته ترکيه و چهار کشور اروپايی در يک توافق چندجانبه، موافقت نامه خط لوله ناباکو را که با هدف کاهش اتکای اروپا به گاز طبيعی روسيه تنظيم شده است ،امضا کردند. امضای قرارداد ساخت خط لوله ناباکو حاصل هفت سال مذاکره است.اين خط لوله که انرژی آذربايجان را از طريق ترکيه به بلغارستان و رومانی و در نهايت اتريش مي رساند ،ترديدهاي زيادي به همراه دارد. ترکيه به عنوان مسير انتقال گاز يکي از شرکاي اصلي طرح ناباکو است.به اعتقاد کارشناسان هدف سیاسی ترکيه از اجراي اين طرح ايجاد پيوندهاي مستحکم با اروپاست. با وجود این دلیلی نمی شود که آنکارا از منافع اقتصادی خود از احداث این خط لوله چشم بپوشد.ترکیه خواستار استفاده رایگان از 15 درصد گاز انتقالی از این خط لوله است. هر چند در شرايط فعلي ترکيه از درخواست خود براي استفاده رايگان از پانزده درصد گاز اين خط لوله صرف نظر کرده ،اما این تصمیم با مخالفتهای داخلی روبرو شده است.ضمن اینکه بحثهایی در مورد تعرفه مالیاتی نیز وجود دارد.

منبع : خبر آنلاین

تلاش آمریکا برای ذوب کردن یخ رابطه با روسیه و عادی‌سازی روابط دوجانبه سرانجام با سفر باراک اوباما به مسکو وارد فاز جدیدی شد. بسیاری از تحلیلگران این سفر را نقطه عطفی در روابط دو جانبه مسکو_واشنگتن تعبیر کرده‌اند. «خبر» در گفت‌وگو با دکتر جهانگیر کرمی عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و کارشناس امور روسیه و قفقاز تلاش کرده است دستاوردهای سفر اوباما به مسکو برای آمریکا و روسیه و همچنین چالش‌های پیش‌روی این دوکشور را مورد بحث و بررسی قرار دهد.

به‌نظر می‌رسد مهم‌ترین اهداف باراک اوباما از سفر به مسکو، کاهش تسلیحات کشتار جمعی در چارچوب پیمان استارت و همچنین جلب همکاری روسیه برای ترانزیت تسلیحات به افغانستان بود که در این زمینه‌ها نیز توافقاتی بین مسکو و واشنگتن حاصل شد. آیا شما این سفر را برای اوباما موفقیت‌آمیز ارزیابی می‌کنید؟

دکتر الهه کولایی

منبع : دیپلماسی ایرانی

روابط فدراسیون روسيه و ايالات متحده آمريکا در طول سال‌هاى پس از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى، دچار فراز و فرودهاى چشمگير شده است.هر چند در نخستين سال‌هاى پس از فروپاشى اتحاد جماهير شوروى، رهبران روسيه روابط با آمريکا را براساس نگرش خوشبينانه غرب‌گرايانه تنظيم کردند اما به زودى با گذشت 3-2 سال اين روابط در مسير دگرگونى اساسی قرار گرفت، به گونه‌اى که از نيمه دهه 90 ميلادى روابط با آمريکا در چارچوب ديدگاه‌هاى «يوگنى پريماکف»تنظيم شد.

 به این ترتیب سياست خارجى روسيه در مقابل ايالات متحده آمريکا به شکل اساسى متحول شد. براساس اين نگرش، روسيه منافع خاص خود را در رابطه با آمريکا بر هر چيز ديگرى مقدم مى‌داشت و نگرش خوشبيانه غرب‌گرايى کنار گذاشته شد. بر همين اساس و ناشى از همين رويکرد، روابط روسيه با کشورهاى آسيايى و نيز جهان اسلام به ويژه خاورميانه مورد توجه قرار گرفت و به ميزان چشمگيرى افزايش يافت.

اگر چه در جريان ديدار باراک اوباما رئيس جمهور آمريکا و ديميتري مدودف همتاي روسي وي 8 توافقنامه به امضاء رسيد.اما بسیاری بر این باورند که این توافقات صرفا سیاسی فاقد ضمانت اجرایی لازم است.به باور کارشناسان يکي از موانع اصلي در مسير ترميم روابط کاخ سفيد و کرملين ، طرح سامانه موشکي امريکا است . مقامات آمريکايي مي گويند در اصل اين سامانه ، در مقابل حمله موشکي احتمالي ايران طراحي شده است.اين در حاليست که. روسيه به شدت با اين طرح مخالف است و آن را تهديدي مستقيم براي امنيت خودش مي داند. به گفته کارشناسان اگر مسکو و واشنگتن نتوانند درخصوص اين سامانه موشکي به پيشرفتهاي قابل توجهي دست پيدا کنند  بعيد است در زمينه انعقاد توافق براي کاهش تسليحات راهبردي توافق چنداني حاصل شود.اتخاذ مواضع شديدتر درقبال ايران و کره شمالي نيز يکي از ديگر مسائل مطرح در روابط امريکا و روسيه محسوب مي شود. واشنگتن در تلاش است در بارهء ايران ، مسکو را به همراهي با واشنگتن ترغيب کند.از طرف ديگر هر چند روسيه با عبور هواپيماهاي جنگي آمريکا از حريم هوايي اين کشور موافقت کرده است.اما به عقيدهء تحليلگران آمريکايي اين تاکتيک مسکو نيز در راستاي کاهش توجه واشنگتن به ساير کشورهاي آسياي مرکزي مي باشد.

این روزها شيمون پرز رئيس جمهور اسرائیل در سفر دوره ای به آذربايجان و قزاقستان به سر می برد.به باور تحليلگران اين سفر که نخستين ديدار مقام بلند پايه اسرائیل از اين دو کشور است، مي تواند به تقويت روابط تلاويو با همسايگان شمالي ايران منجر شود. برخي از تحليلگران  مي گويند افزايش مناسبات اين کشورها با تلاویو بر روابط دو جانبه شان با تهران بي تاثیر نخواهد بود.کارشناسان انگيزه هاي توجه تلاويو به منطقهء آسياي مرکزي –قفقاز را از دو وجه سياسي و اقتصادي قابل ارزيابي مي دانند. ناظران بين المللي معتقدند کسب مشروعيت بين المللي – نفوذ به حوزه هاي نزديک ايران از اهداف سياسي اسرائیل در اين مناطق است. ضمن اينکه به دليل روابط محدود اين دولت با کشورهاي حوزهء خاورميانه و از سوي ديگر فقدان منابع هيدروکربني در فلسطين اشغالي انگيزه هاي اقتصادي تلاويو نيز بيشتر تحت تاثير تامين نفت و گاز از منطقهء آسياي مرکزي-قفقاز است. اين در حاليست که گسترش بازار تسليحاتي نيز از جمله مهمترين اهداف اسرائیل در اين منطقه به شمار مي رود.

تصویب موافقتنامه ادامه استفاده آمریکا از پایگاه هوایی ماناس، در پارلمان قرقیزستان،بار دیگر بی ثباتی مواضع در حوزهء کشورهای مشترک المنافع را به اثبات رساند. در حالی که از ماهها پیش مقامات قرقیزستان با تاکید از تعطیلی پایگاه هوایی مناس سخن گفته بودند ، پنج شنبهء گذشته با انتشار خبر تصویب ادامهء حضور آمریکا در این پایگاه بسیاری دچار شوک شدند.برخی مقامات روسی از این توافق به عنوان سیاستی کثیف یاد کردند و برخی کارشناسان نیز با تحلیل جنبه های مختلف این توافق ، به تحلیل و بررسی نتایج میان مدت همکاری آمریکا و قرقیزستان برای روسیه پرداختند.

نکتهء قابل توجه این بود که مقامات روسی در حالی از این توافق خشمگین شدند که پیش از آن در مساله مطرح شدن تعطیلی مناس اعلام بی طرفی می کردند.به رغم این تناقضات باید گفت روسیه در این میان چیزی از دست نداده است: مزیت حضور آمریکا در قرقیزستان علاوه بر تداوم مبارزه با طالبان و کنترل امنیت افغانستان از چند جنبهء دیگر برای روسیه محسوس است ؛ کمک های نظامی –آموزشی و مالی واشنگتن به جای کشورهای دیگر چون ازبکستان و تاجیکستان شامل قرقیزستانی می شود که مناسبات بیشتری با روسیه دارد. از سوی دیگر حضور آمریکا توام با حضور روسیه در پایگاه هوایی کانت در قرقیزستان است و این حضور می تواند منوط به پایان جنگ افغانستان باشد. ضمن اینکه نباید از نظر دور داشت که جناح حاکم در قرقیزستان طرفدار روسیه است.اما با وجود تفاسیر یاد شده ؛ باید منتظر تاکتیک متقابل روسیه در این منطقه ماند.این بازی همچنان ادامه دارد.تا هفتهء آینده اوباما راهی مسکو می شود، ماه آینده انتخابات ریاست جمهوری قرقیزستان برگزار می شود و مهلت قانونی قرارداد پیشین مناس اوت آینده به پایان می رسد. آمریکا مصمم است، روسیه عقب نمی نشیند ، مقامات قرقیزستان نیز نشان داده اند چندان به تاکیدات خود پایبند نیستند.

با افزايش ناامني در افغانستان و شرايط امنيتي موجود در پاكستان، آسياي مركزي اينك علاوه بر ابعاد رقابتي گذشته ميان واشنگتن و مسكو ، بار ديگر در بعد مبارزه با طالبان و جنگ افغانستان اهميت زيادي يافته است.اين در شرايطي است كه آمريكا تنها پايگاه هوايي اين كشور در آسياي مركزي را به تصميم دولت و پارلمان قرقيزستان از دست داده است و به نظر مي رسد كرملين از موافقت با ارسال تجهيزات غير نظامي ناتو از طريق روسيه، علاوه بر مشاركت در جنگ افغانستان ، اهداف ديگري را نيز پيگيري مي كند ؛ به ويژه اين كه مقامات واشنگتن تعطيلي مناس در قرقيزستان را سناريوئي تحميل شده از سوي مسكو مي دانند. بدين ترتيب، اينك پرسشي كه مطرح مي شود اين است كه اين تحولات چه پيامدهايي بر رقابت مسكو_واشگنتن در آسياي مركزي خواهد داشت؟

ادامه’ مطلب را لطفا اینجا بخوانید

اين هفته سومين دور از رايزنيهاي كارشناسان روسيه و آمريكا به منظور تنظيم توافق نامه جديد مربوط به كاهش تسليحات تهاجمي راهبردي بين دو كشور در حالي انجام شد که ناظران بين المللي با در نظر گرفتن کشمش هاي تاريخي ميان دو قدرت هسته اي جهان مي پرسند : آرزوي عاري سازي جهان از تسليحات هسته اي تا چه حد قابل تحقق است؟ در حالي که گفته مي شود آمريکا و روسيه تلاش دارند تا سال 2012 زرادخانه هايشان را بين يک هزار و هفتصد تا دو هزار و دويست عدد کاهش دهند ، اما برخي کارشناسان مدعي هستند رفتارهاي هسته اي آمريکا و روسيه نشان مي دهد ؛ اين دو کشور تنها سعي مي کنند با ديپلماسي افکار جهان را منحراف کنند. اختلاف نظر دربارهء انواع تسليحات تهاجي و دفاعي – ابهام در مدرن سازي تسليحات با غير هسته اي سازي آنها و همچنين بحث تفاوت در کميّت ها و کيفيت ها از موانع بزرگ توافق ميان دو قدرت هسته اي جهان است.چنانچه نشانه هاي آن را در روند مذاکرات مشاهده مي کنيم. با وجود اين برخي تحليلگران نيز بر اين باورند روند فعال گفتگوهايي که در حال انجام است موجب اميدواري براي کسب نتيجه و رفع اين مشکلات است.

کلمه سبز/۲۰ خرداد ۸۸

با نزدیک شدن به زمان تشکیل اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای که اواخر خرداد ماه در شهر یکاترینبورگ روسیه برگزار خواهد شد، بار دیگر در محافل داخلی و بین‌المللی مسئله رابطه جمهوری اسلامی ایران با این سازمان مورد توجه قرار گرفته است. باید گفت اگر چه جمهوری اسلامی ایران از سال 2005به عنوان عضوناظر در این سازمان پذیرفته شده است اما هنوز در محافل علمی و دیپلماتیک تردیدهایی در خصوص پیامدها و آثار مثبت و منفی این مسئله وجود دارد.به ویژه در مقطع کنونی که روابط ایران با غرب نیز در حال تحول است.از این رو در مقدمه باید چند نکته را در خصوص تحولات کنونی ایران و نظام بین الملل و سازمان شانگهای در نظر گرفت که در نتیجه گیری حائز اهمیت است:

·          ایران در مقطع انتقال قدرت قرار دارد

·          بسترهای لازم برای گفتگوی دو جانبه ایران و آمریکا مهیا شده و یا در حال مهیا شدن است.

·          ایران سالهاست پشت سد تردیدها و گمانه زنی های اعضای دایم سازمان شانگهای متوقف شده است

·          مهمتر اینکه سازمان شانگهای هنوز با ایدئالهای یک سازمان تاثیر گذار جهانی فاصله دارد.

·          ماه گذشته دیمیتری مدودف رئیس جمهور روسیه آقای احمدی نژاد را به اجلاس شانگهای در روسیه دعوت کرد.

اين هفته در جريان نشست سران روسيه و اتحاديه اروپا ،مسائل مربوط به پيمان جديد مشارکت راهبردي بين روسيه و اتحاديه اروپا و همچنين امنيت انرژي مورد بحث و بررسي مقامات دو طرف قرار گرفت. اگر چه در اين نشست مسائلي چون گرجستان و قفقاز ، همکاري اتحاديه اروپا با جمهوري هاي شوروي سابق نيز مورد اختلاف طرفين بود اما همه چيز تحت تاثير موضوع امنيت انرژي اروپا قرار گرفت.

اتحاديه اروپا به عنوان مصرف کننده عمدهء گاز صادراتي روسيه مدعيست اين کشور از قدرت خود در تامين انرژي اروپا به عنوان اهرم فشار سياسي استفاده مي کند ، در این نشست بار ديگر مذاکرات سران روسيه و اروپا در بارهء سرنوشت بدهي اکراين به روسيه بي نتيجه ماند. اوکراين براي اينکه گاز مورد نياز زمستان امسال خود را تامين کند، به پنج ميليارد دلار پول احتياج  دارد. اما با توجه به بحران اقتصادي که اين کشور را فراگرفته است،بعيد به نظر مي رسد مقامات  کييف بتوانند جلوي بحراني جديد را در اين خصوص بگيرند.اين در حاليست که هم اکنون 25 درصد گاز مورد نياز اروپا را تامين مي کند و 80 درصد گاز صادراتي روسيه به اروپا از خاک اکراين مي گذرد. و نتايج نظر سنجي نشان مي دهد بيش از پنجاه درصد مردم جهان معتقدند اروپا بايد وابستگي خود را به روسيه در حوزه انرژي  کاهش دهد.

اين هفته با امضاء توافقنامه هسته ای روسيه با اردن و سفر سرگی لاوروف وزير امورخارجه اين کشور به لبنان و سوريه بار ديگر سياستهای خاورميانه ای روسيه مورد تحليل و بررسی ناظران بين المللی قرار گرفت و تحليلگران را بر آن داشت تا اين موضوع را مطرح کنند که فعال شدن ديپلماسی مسکو در خاورميانه تصادفی نيست.به عقيدهء کارشناسان تلاش روسيه برای مذاکره با گروه های درگير در مساله صلح خاورميانه از يک طرف و عقد قرارداد های اقتصادی و نظامی با کشورهای اين منطقه از سوی ديگر نشان می دهد ؛اينک خاورميانه از اولويتهای سياست خارجی روسيه است.به باور اين تحليلگران اگر چه نمی توان گفت ؛سياست خاورميانه ای روسيه در جهت کاهش نقش ايالات متحده در اين منطقه است اما بطور قطع اين سياست ها در راستای افزايش نقش مسکو در معادلات منطقه ای و بين المللی حاکم بر حوزهء خاورميانه است. از همين رو مسکو در حاليکه تلاش می کند روابط مستحکمی با تلاويو داشته باشد، روابط خود با دولتهای لبنان و سوريه را افزايش می دهد و حتی مناسباتش را با گروه های مختلف فلسطينی حفظ می کند. هر چند در اين ميان برخی از کارشناسان نيز مدعی هستند به نظر می رسد روسيه بر اساس ملاحظات بين المللی تمايلی برای صرف هزينهء بيشتر در خاورميانه ندارد ، بنابراين انتظار نمي رود در مساله اعراب و اسرائيل شاهد موضعگيری  جدی اين کشور باشيم.